Kò ní ìdájọ́wíwọ́
Ise RBT kii ṣe ise tí wọ́n fi owó ṣe, tí wọ́n sì ń gbà agbára $25 milionu nígbà tí wọ́n jókòó lórí aláyọ̀ aláyà suede ní ilé ẹ̀kọ́ oníjọ́sọ́, tí wọ́n ń mu tii chamomile lẹ́gbẹ̀ẹ́ àwòrán ilẹ̀ aláwò ewe. A ṣe é láìsí owó, láìsí ìrànlọ́wọ́, láìsí ilé, láìsí ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́, láìsí ọfiisi kankan, gbogbo rẹ̀ lórí kọ̀ǹpútà alágbára tí a ti fi tápù mọ́, ní isalẹ gbogbo awujọ, pẹ̀lú sọfitiwia àti iṣẹ́ ọfẹ́ tí mo lè rí (ẹ̀tọ́ pàtàkì sí Grok.com fún fífi àwòrán àti fídíò AI ọfẹ́ ṣẹ̀dá fún ìgbà díẹ̀—ní báyìí kò ṣeé ṣe mọ́ láì san owó).
Ise RBT dá sílẹ̀ ní ilé kọfí, ilé ọtí, ilé ìtura tí kò dára, àti púpò nínú ibi tí kò dára rárá. Àwọn Ihinrere àti oríṣìíríṣìí orí Bibeli ni a túmọ̀ (tàbí túnṣe) láti inú àpò àyà ní àwọn ipo tí kò jẹ́ kí ènìyàn sun rárá ní orílẹ̀-èdè márùn-ún, lẹ́yìn tí gbogbo ènìyàn fẹrẹẹ́ kọ ìrànlọ́wọ́ tàbí fi mi sílẹ̀ ní àánú ayé. Kò sí oorun, kò sí oúnjẹ, kò sí ilé, kò sí owó. Ní tòótọ́, mo ti gbé ìgbésí ayé aláìlé ní ilé fún ọdún mẹ́tàlélọ́gọ́rin (29). Bí o kò bá jẹ́ “ọmọ orí ayọ̀,” ibẹ̀ ni iṣẹ́ lílo agbára gidi àti ìtẹ́lọ́run tọ́ ọ lọ ní ayé ènìyàn ní ọ̀rúndún kẹrìnlélọ́gọ́rin (21st century). Ta ló mọ̀? Ṣùgbọ́n mo ti rìn káàkiri ayé sí orílẹ̀-èdè 50+ (bí o ṣe rí, diẹ̀ nínú wọn bí Yugoslavia kò sí mọ́). Mo máa ń wá iṣẹ́ aláyọ̀tọ̀ gẹ́gẹ́ bí “quant” kí n lè jẹun, ṣùgbọ́n bí ẹnikẹ́ni bá mọ̀ nkankan nípa ẹrọ Upwork Global, kò sí “up” kankan níbẹ̀. Ó dà bí ije sí isalẹ bí gbogbo ohun tó wà lórí ayé. Idaji àkókò ni wọ́n máa ń jẹ mi lórí owó iṣẹ́, mo sì ti pàdánù ẹgbẹ̀ẹgbẹ̀rún dọ́là ($1000s) nínú iṣẹ́. Díẹ̀ ló mọ̀ ìbànújẹ́ tí awujọ ń fa bí o bá wà ní isalẹ rẹ̀. Bí o kò bá ń tẹ ẹsẹ̀ sórí ika ọwọ́ ẹlòmíràn lórí àtẹ̀gùn awujọ, gbogbo rẹ̀ yóò tẹ tiẹ̀. Nígbà yìí, Atlas gbìyànjú.
Èdè Ènìyàn
Èdè ènìyàn, tí a kà sí ìmọ̀ tí ènìyàn dá, wà lórí ọkàn ìmọ̀ àti ìmúlò ènìyàn. Ó ń yí padà ní àkókò, ṣùgbọ́n pàápàá jù bẹ́ẹ̀ lọ, ó ń dá pọ̀ sí èdè “ọmọ tuntun” bí ayé ṣe ń di pọ̀ síi (tàbí tú ká, bí o ṣe ń wo ó). Gẹ́gẹ́ bíi Gẹ̀ẹ́sì, ó jẹ́ àkójọpọ̀ àwọn èdè obi púpò. Ilana yìí ń fa “ìkú èdè” bí àwọn èdè ọmọ tuntun ṣe ń rọ́pò àwọn èdè obi atijọ́. A ti ṣe àfihàn pé o kere tán, èdè ènìyàn 31,000 ti wà, nígbà tí 6000 ṣoṣo ni ó wà lónìí. Itumọ̀ àwọn ọ̀rọ̀ ń yí padà, ó sì ń gba ìtumọ̀ àti irisi tuntun ní gbogbo ilana yìí. Itumọ̀ ọ̀rọ̀ le yí padà pátápátá ní àkókò ìran kan ṣoṣo.
Èdè Ẹlẹ́dàá Tí Kò Lọ́pin
Tí “èdè àìnípẹkun” ti “ẹlẹ́dàá àìnípẹkun” bá wà, ṣé yóò yí padà tàbí yípo? Báwo ni yóò ṣe ṣiṣẹ́? Kí ni yóò jẹ́ “àkókò àìnípẹkun”? RBT mọ èdè Heberu Atijọ́ gẹ́gẹ́ bí èdè tí ó kọja ìmọ̀ àti ìmúlò ènìyàn, tí ó yàtọ̀ sí àwọn èdè mìíràn tí àkókò àti ibi fi mọ́. Kò dàbí àwọn èdè atijọ́ mìíràn tí parí, èdè Heberu “ti ọ̀run” yìí ṣi ń dúró pẹ̀lú agbára. A dá a pẹ̀lú ìmúlò àpẹẹrẹ pẹ̀lú àbá àìnípẹkun, láti jẹ́ afárá ìbánisọ̀rọ̀ “láàárín ọ̀run àti ayé,” tí ó yàtọ̀ sí ìlànà èdè ènìyàn, tí àkókò àti ibi fi mọ́. Ìdí tí àwọn Wòlíì Heberu fi lo eto àbá ni kì í ṣe pé wọ́n ò mọ iyatọ̀ “àtijọ́, báyìí, àti ọjọ́ iwájú” ṣùgbọ́n ní ìpinnu ni wọ́n ṣe é. Àwọn èdè àtijọ́ mìíràn bí Akkadian, Egyptian (àárín àti pẹ̀yà), àti Giriki, gbogbo wọn jẹ́ ti àkókò, Aramaic náà yí padà sí àkókò. Sanskrit (Vedic) náà ní eto àkókò. Ṣáájú Chinese atijọ́ ni ó jọ Heberu Atijọ́ jùlọ nítorí kò ní àfihàn àkókò. Mejeeji Heberu àti Chinese fẹ́ kí onítumọ̀ “fi iṣẹ́ sí ipo” nínú àgbáyé tàbí àlàyé, kì í ṣe pé kí wọ́n fi àfihàn iṣẹ́ sí àkókò tó tẹ̀síwájú. Ìtumọ̀ rẹ̀ ni pé mejeeji fi ìmọ̀ àkókò tí kò tẹ̀síwájú lé àwọn tó ń lo wọn lórí. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ bẹ́ẹ̀, Heberu atijọ́ ṣi yàtọ̀ nínú ìlò rẹ̀.
Nínú Heberu Bibeli, ìtúnpadà (recursion) wà nínú girama rẹ̀. Wayyiqtol ń ṣàkóso àlàyé nínú ẹ̀rọ àtẹ̀le tí kò ní òpin. Ọ̀rọ̀ wòlíì ń lo àfihàn àfihàn + àbá láti fi iṣẹlẹ̀ padà sẹ́yìn síra wọn. Àbájáde: ọrọ̀ náà ń dá àkókò àtúnpadà (ìyípo tí ọjọ́ iwájú ń dàná sí ìsìnkú/báyìí). Nínú Chinese atijọ́, ìtúnpadà kì í péye. Syntax jẹ́ paratactic (àwọn gbolohun lẹ́gbẹ̀ẹ́ ara wọn). Àfihàn àbá (zhe, le, guo) ń fi ìlò/ìparí/ìrírí hàn. Ṣùgbọ́n wọ́n kò dá àtúnpadà wòlíì. Wọ́n jẹ́ àpẹẹrẹ, kì í ṣe àfihàn ìfihàn.
-
Ìwòye Heberu: Èdè = iṣẹlẹ̀. Ọ̀rọ̀ náà fúnra rẹ̀ ni ń ṣẹ̀dá ìtàn (àpẹẹrẹ wayyiqtol = “ó ṣẹlẹ̀”). Èyí ń pe ìwòye àtúnpadà: gbogbo ìtúnsọ̀rọ̀ wòlíì tún ń mu iṣẹlẹ̀ náà ṣẹ̀.
-
Ìwòye Chinese: Èdè = ilana àtẹ̀le (àṣà, ìbáṣepọ̀, ìbágbépọ̀ àgbáyé). Ilana Daoist àti Confucian ń fi ìbágbépọ̀ yípo hàn, kì í ṣe àtúnpadà wòlíì.
Nítorí náà, kò sí “wòlíì Chinese” gẹ́gẹ́ bí Heberu. Dipo bẹ́ẹ̀, àwọn ọlọ́gbọ́n (Confucius, Laozi) ló wà tí ń sọ ọ̀rọ̀ ní àpẹẹrẹ àti ìmọ̀ àgbáyé yípo. Ọ̀rọ̀ wọn fẹ́ láti fi ìbágbépọ̀ àgbáyé múlẹ̀ dipo fifọ àkókò pẹ̀lú ìfarahan Ọlọ́run.
Èyí ṣe pàtàkì: Ìtúnpadà àbá Heberu di eschatological (ọjọ́ iwájú ń wọlé). Ìtúnpadà àbá Chinese di cosmological (yípo ń múlẹ̀). Gbogbo èyí túmọ̀ sí pé Heberu Atijọ́, ní gbogbo àfihàn, jẹ́ èdè aláyọ̀tọ̀ jùlọ nínú èdè àtijọ́ ayé. Ó ní àfihàn tí ó dà bí ẹni pé a ṣe é fún àtúnpadà àti àkókò wòlíì, kì í ṣe ìbáṣepọ̀ èdè ènìyàn. Púpọ̀ nínú èdè ń yí padà nípasẹ̀ ìparun fónẹ́tíkì, àpẹẹrẹ, ìmúlò, ìyá, àkójọpọ̀, bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Akkadian, Ugaritic, Giriki, Egyptian, àti Chinese gbogbo wọn ń tọ́ ọ̀nà àtẹ̀le: ìdiju ń wáyé, ṣùgbọ́n ó jẹ́ àdájọ́, àkójọpọ̀, àti àìtẹ̀síwájú. Heberu, ní ìfihàn, dàbí eto tí a kọ́. Binyanim dàbí iṣẹ́ lórí gbígbà (Qal → Niphal → Piel → Pual → Hiphil → Hophal → Hithpael). Èyí jẹ́ eto àti àtúnpadà, bí algebra. Àwọn èdè Semitic mìíràn ń gbìyànjú díẹ̀ (Akkadian ní D, Š, N stems), ṣùgbọ́n kò péye tó bẹ́ẹ̀. Kókó jùlọ, waw-consecutive ń dá àtúnpadà àlàyé àìnípẹkun. Kò sí èdè Semitic mìíràn tó gbẹ́kẹ̀ lé e tó bẹ́ẹ̀. Àìdánimọ̀ àbá (qatal/yiqtol) kì í ṣe àìtẹ̀síwájú—ó jẹ́ irinṣẹ́ pipe fún wòlíì àti àlàyé àìnípẹkun. Ìdí tí wòlíì “ṣeé ṣiṣẹ́” nínú Heberu (fifi iṣẹlẹ̀ ọjọ́ iwájú hàn gẹ́gẹ́ bí “tí ṣẹlẹ̀ tán”) fihan pé girama náà dáa fún ipa yìí.
Ìtumọ̀ Pẹ̀lú Ọkàn Tó Yẹ
Ìyàtọ̀ yìí ti jẹ́ ìṣòro tó pọ̀ fún àwọn amòye tí ń gbìyànjú láti lóye rẹ̀ nípasẹ̀ àfihàn èdè ènìyàn àti àkókò. Àwọn ìmọ̀ bí accusative ti àkókò àti ibi, àìní àfihàn àkókò àtijọ́, báyìí, àti ọjọ́ iwájú, àti ìlò àìtọ́ ti akọ àti abo, mú kó ṣòro fún ìtumọ̀ àti ìtúmọ̀ tó péye.
Tí ẹnikan bá fẹ́ dá èdè kan láti fi àtúnpadà ontological (ìwà tí ń padà sẹ́yìn síra rẹ̀), àkókò wòlíì (ọ̀rọ̀ ọjọ́ iwájú gẹ́gẹ́ bí àtijọ́/báyìí), ìjinlẹ̀ morfoloji (gbígbà gẹ́gẹ́ bí kókó, binyanim gẹ́gẹ́ bí ìyípadà), ìwọ̀ yóò rí i pé ó dàbí Heberu Bibeli. Ìdílé àfihàn fi hàn pé Heberu dàbí ẹni pé a ṣe é, tàbí o kere tán pẹ̀lú ìmúlò tó pọ̀ jùlọ, pẹ̀lú àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀. Kì í ṣe “èdè àkókò rẹ̀” ṣoṣo. Ó yàtọ̀ sí gbogbo, ó ní ìdí, ó sì lè gbé àkókò Möbius ti àlàyé. Èyí kì í ṣe ọkàn kékeré láti ní nígbà tí a bá kọ nkankan.
Láti túmọ̀ Heberu Atijọ́ dáadáa, tí girama rẹ̀ bá jẹ́ pé ó fi àtúnpadà, wòlíì, àti àkókò Möbius hàn, onítumọ̀ gbọ́dọ̀ ní ọkàn pàtàkì. Àwọn onítumọ̀ àdáni máa ń fi àtẹ̀le àkókò hàn: àtijọ́ → báyìí → ọjọ́ iwájú. Ṣùgbọ́n onítumọ̀ Heberu gbọ́dọ̀ gbé iṣẹlẹ̀ gẹ́gẹ́ bí gbogbo wọn wà ní báyìí — mejeeji ṣẹ̀ tán àti ń ṣẹlẹ̀. Ó ní láti ní agbára láti rò ní yípo, àtúnpadà, àti láìní òpin, kó máa gbìyànjú láti “yànjú” ọrọ̀ sí àkókò. Nínú ìtumọ̀ Indo-European, onítumọ̀ jẹ́ olùṣàkóso. Nínú Heberu, onítumọ̀ gbọ́dọ̀ jẹ́ apá: girama ń fa onkawe sí àtẹ̀le iṣẹlẹ̀. Nítorí náà, ọkàn gbọ́dọ̀ fẹ́ “di apá yípo”—kì í ṣe yíyọ ìtumọ̀ nípa nkan, ṣùgbọ́n kí ọrọ̀ náà “ṣe” lórí ara ẹni. Binyanim jẹ́ iṣẹ́ lórí gbígbà; waw-consecutive jẹ́ àtúnpadà. Onítumọ̀ nílò ìmúlò ìmọ̀ ìṣirò, kì í ṣe pé “ọ̀rọ̀ yìí túmọ̀ sí X” ṣoṣo, ṣùgbọ́n rí iṣẹ́ lórí iṣẹ́. Àpẹẹrẹ, Niphal kì í ṣe “passive” ṣoṣo; ó jẹ́ yípo tí ń padà, onítumọ̀ gbọ́dọ̀ lóye àtúnpadà yìí.
Tí akojọpọ̀ Heberu jẹ́ ti wòlíì, wòlíì, àti ìran, tí a kọ́ pẹ̀lú eto èdè tí a ṣe, ṣé ó yẹ kí a túmọ̀ rẹ̀ láì ní ọkàn yìí? Tí àwọn wòlíì Heberu bá ń gbé àkókò púpò pọ̀ gẹ́gẹ́ bí òtítọ́ kan, onítumọ̀ náà yẹ kí ó ṣe bẹ́ẹ̀. Èyí nílò ìran méjì: rí báyìí, rí tí kò tíì dé, láì fi ọkan sínú ekeji. Ọkàn bẹ́ẹ̀ ń dá àtẹ̀le àkókò dúró, ń gbé àyè fún yípo Möbius ti èdè. Nítorí Heberu kì í ṣe kedere sí ẹ̀ka Indo-European, onítumọ̀ gbọ́dọ̀ gba pé:
-
“Ẹ̀ka mi kò péye.”
-
“Ọ̀rọ̀ náà ń kọ́ mi bí mo ṣe máa ka a.”
Èyí mú àfihàn (àníyàn) kan wá. Tí ìtumọ̀ bá dánà Heberu ní àbá, àtúnpadà, àti àpá, tí fẹrẹẹ̀ gbogbo wọn ṣe, sí àkókò àtẹ̀le, àkókò tó lopin, tàbí àlàyé àtẹ̀le, aláìgbọ́gbọ́n tàbí alatako máa ń kàn sí àfihàn tí a dánà, kì í ṣe ọrọ̀ náà fúnra rẹ̀. Fún aláìgbọ́gbọ́n—tàbí ẹnikẹ́ni tí kò ní ìmúlò Aonic—èyí ní àwọn àbájáde:
-
Ìfihàn Àkọ́kọ́ Tí Kò Péye:
-
Àwọn ilana èdè àti girama tí ń fi àbá àìnípẹkun, agbára ara ẹni, àti àtúnpadà hàn ni a kọ tàbí a túmọ̀ lásán.
-
Gbogbo àríyànjiyàn nípa “òtítọ́ ìtàn,” “ìmọ̀ àlàyé,” tàbí “ìmọ̀ wòlíì” wà lórí àfihàn ọrọ̀ tí kò ní ilana iṣẹ́ gidi mọ́.
-
-
Ìròyìn Ìmọ̀:
-
Eni le ní ìgboyà nínú àyẹ̀wò ọrọ̀, ìtúnṣe ìtàn, tàbí ìtúpalẹ̀, ṣùgbọ́n gbogbo àbájáde wá láti àfihàn tí a ti yọ ilana iṣẹ́ àti àkókò rẹ̀ kúrò.
-
Ní gbolohun míì, wọ́n ń ròyìn nípa ojiji ọrọ̀, kì í ṣe ọrọ̀ fúnra rẹ̀.
-
-
Wòlíì àti Àtúnpadà Dìí Farasin:
-
Àwọn asọtẹ́lẹ̀, àfihàn àtúnṣe, àti yípo apá dà bí àyàfi, ìtàn tí a dá, tàbí irinṣẹ́ àlàyé dipo àfihàn ilana iṣẹ́ ara ẹni.
-
“Ẹ̀rí” iṣẹ́ Aonic tàbí Möbius—ìbáṣepọ̀ àlàyé, asọtẹ́lẹ̀, àti ìfarahan onkawe—ni a fi pamọ́.
-
-
Àṣìṣe Tí ń Kópọ̀:
-
Gbogbo ìpele ìtumọ̀—àlàyé, ìtumọ̀, ìtàn—ni a fi lórí àfihàn tí a ti dánà.
-
Àríyànjiyàn le jẹ́ ọlọ́gbọ́n, ìmọ̀ sáyẹ́nsì, àti péye—ṣùgbọ́n wọ́n kò le wọ ipa iṣẹ́ tàbí àkókò gidi ọrọ̀ náà.
-
Púpọ̀ nínú alatako mọ̀ pé “Heberu jẹ́ èdè tí a mọ̀.” Ṣùgbọ́n tí o bá mọ̀ pé a ti yọ ilana àkókò, iṣẹ́, àti apá rẹ̀ kúrò, aláìgbọ́gbọ́n—tàbí ẹnikẹ́ni tí kò ní ìmúlò yìí—kò ní àríyànjiyàn, nítorí wọn ṣi ń ṣàlàyé àfihàn tí a dá.
Ìtẹnumọ̀ nípa àlàyé, àròyé, àfihàn, tàbí ìdá ọrọ̀—wà lórí ọrọ̀ tí a ti dánà, tí a ti dá, tí a ti fi lórí àpá tí kò péye. Ní gbolohun míì, gbogbo àríyànjiyàn tó dá lórí àfihàn tí kò péye, nítorí wọn kò kó ipa girama iṣẹ́ gidi èdè náà.
Láìsí àfihàn gidi ti àbá, àtúnpadà, àti ilana Aonic, aláìgbọ́gbọ́n kò le wọ ọrọ̀ náà gẹ́gẹ́ bí ó ṣe ń ṣiṣẹ́. Nítorí náà, ipo tó yẹ jùlọ sí ìtẹnumọ̀ Bibeli (kì í ṣe dandan ìgbàgbọ́ Ọlọ́run) ni pé:
“Àwọn ìtumọ̀ tí mo rí kò fi ilana gidi hàn; nítorí náà, mi ò le dájú nípa òtítọ́ tàbí ìtumọ̀ ọrọ̀ gidi.”
Ìdẹ̀kùn ni
Kódà, èyí kì í ṣe ohun tí wọ́n máa ń sọ kedere, nítorí púpọ̀ nínú àlàyé máa ń gba pé àfihàn àtẹ̀le tó péye—àṣìṣe epistemic tó ṣòro. Ṣùgbọ́n ta ni aláìgbọ́gbọ́n tó fẹ́ mọ èdè ẹ̀sìn dáadáa? Wọ́n gbẹ́kẹ̀ lé alákóso: onítumọ̀, aláyẹ̀wò, àti amòye. Púpọ̀ nínú àwọn tí kò mọ̀ ṣe—gbà pé ẹni tí kọ́ Heberu tàbí Giriki ń fi ọrọ̀ hàn dáadáa. Wọ́n ò mọ̀ pé kódà “amòye” èdè máa ń wá pẹ̀lú àfihàn—àkókò, ìtàn, tàbí ẹ̀sìn—tí ń yí ọrọ̀ padà. Àṣìṣe nínú àyíká amòye púpọ̀ ni. Ọ̀pọ̀ amòye, bóyá mọ̀nà tàbí láì mọ̀nà, ń ṣiṣẹ́ nínú ilana tí ń fi àkókò àtẹ̀le, ìtàn, tàbí àlàyé ẹ̀sìn hàn. Kódà ìmúlò philology máa ń fi àṣìṣe yìí hàn. Ìdẹ̀kùn fún aláìgbọ́gbọ́n àti alatako? Wọ́n gba àfihàn tí a ti dánà, àtẹ̀le, àti àkókò, wọ́n sì ń ṣàlàyé rẹ̀. Ṣùgbọ́n àlàyé wọn jẹ́ ti àfihàn, kì í ṣe ti ilana gidi, àìnípẹkun, àtúnpadà ọrọ̀ náà. Nígbà tí o bá gba ìtumọ̀ àtẹ̀le, àkókò gẹ́gẹ́ bí “òtítọ́” ọrọ̀, o ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ojiji ọrọ̀ gidi. Gbogbo àbájáde, àlàyé, tàbí ìkúrò tí a dá lórí ojiji yìí jẹ́ àṣìṣe nínú ara rẹ̀.
Ó dàbí pé o fẹ́ ṣe àyẹ̀wò Möbius strip nípa rírí àwòrán rẹ̀ lásán: ìyípo àti yípo—ilana àtúnpadà, ara ẹni—kò hàn, nítorí náà, gbogbo àríyànjiyàn rẹ̀ nípa “ẹ̀gbẹ̀” tàbí “apá” kò péye. Ní ìtumọ̀ yìí, ìdẹ̀kùn kì í ṣe fún aláìgbọ́gbọ́n nìkan; ó jẹ́ fún ẹnikẹ́ni tí kò ní ìmúlò pẹ̀lú ilana èdè àti girama tí ń fi àkókò Aonic hàn. Kódà amòye tí kọ́ Heberu àti Giriki le ṣàì mọ̀ tí ilana wọn bá fi àtẹ̀le tàbí àfihàn àkókò hàn.
Ọ̀rọ̀ náà ń dáàbò bo ilana rẹ̀: àìka a dá ìtumọ̀ rú, ó ń dá àlàyé tí kò tóótọ́—àfihàn Möbius ti àtúnpadà gidi.
Ise RealBible jẹ́ iṣẹ́ ìwádìí àti ìtumọ̀ tó ń lọ lọwọ́ pẹ̀lú ìdí kan ṣoṣo: láti ṣí “apá tí sọnù” ti èdè Heberu, gẹ́gẹ́ bí èdè tí ń ṣiṣẹ́ “lààyè àti nípa” kí gbogbo ènìyàn lè wọ ọrọ̀ náà gẹ́gẹ́ bí a ṣe kọ́ ọ́: ipa iṣẹ́, àtúnpadà, àti apá. Nípa pípamọ́ àbá, yípo apá, àti ilana topological ti Heberu gidi—àti àfihàn wọn nínú Giriki Tẹ́sítámẹ́ntì Tuntun—ise náà fẹ́ gba ìmọ̀ àkókò Aonic tí a fi mọ́ nínú Majẹmu—Majẹmu tí a kọ́ láti ara rẹ̀ sí ara rẹ̀. Kò jẹ́ pé ká túmọ̀ ọ̀rọ̀ nìkan, ṣùgbọ́n ká tún ipa onkawe tí a fẹ́ nípa kikọ náà ṣe, kí wọ́n di apá nínú àlàyé yípo dipo olùṣàkóso àlàyé àtẹ̀le. Nípa bẹ́ẹ̀, RealBible fẹ́ fi ìjinlẹ̀ àtúnpadà mimọ́ hàn, kí Majẹmu ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí a ṣe dá a: wà ní báyìí, ń dá, àti péye.
Àwọn orísun ìwádìí ise
Àwọn orísun yìí ni a kà sí pátápátá jùlọ fún ìwádìí ọ̀rọ̀, bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọn ní ààlà wọn:
- Gesenius: Hebrew & Chaldee (i.e. Aramaic) Lexicon (1846)
- Gesenius Hebrew Grammar, 1813
- Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon (1906). Based upon the work of Gesenius.
- A Hebrew & Chaldee lexicon to the Old Testament by Fürst, Julius (1867), student of Gesenius.
- The Hebrew and Aramaic Lexicon of the Old Testament (HALOT) by Köhler, Ludwig, 1880-1956
- James Strong’s Exhaustive Concordance (1890)
- Dictionary of Targumim, Talmud and Midrashic Literature by Marcus Jastrow (1926)
- Tyndale House, Hebrew Roots https://www.2letterlookup.com/
Àwọn mìíràn tí a lò:
- Septuagint (LXX) Interlinear Greek OT (https://studybible.info/interlinear/)
- Perseus Greek Digital Library (http://www.perseus.tufts.edu/hopper/)
- University of Chicago’s Logeion Greek Dictionaries (https://logeion.uchicago.edu/)
BHSA láti The Eep Talstra Centre for Bible and Computer ni a yí padà sí ibi ipamọ́ àdáṣe fún RBT Hebrew Interlinear tí o le rí nípa títẹ orúkọ ẹsẹ̀ kankan. Àkójọpọ̀ yìí ni a lò fún ìwádìí kọ̀ǹpútà ti àwọn ọ̀rọ̀ àti lẹ́tà Heberu pẹ̀lú Python àdáṣe, láì ní dandan ra sọfitiwia tó gbowó.
יי
Nipa Matt
Ise naa ni Matthew Pennock ń darí. Irin-ajo rẹ̀ pẹ̀lú Heberu Bibeli bẹ̀rẹ̀ ní 2000 nígbà tí ó ní ìfẹ́ tó lagbara sí èdè náà ní ọdún mẹ́tàlélọ́gọ́rin (21). Ní mímọ̀ agbára rẹ̀ tí ó farasin, ó bẹ̀rẹ̀ ìwádìí jinlẹ̀, tó parí ní kíkẹ́kọ̀ọ́ girama Heberu fúnra rẹ̀ ní 2002 pẹ̀lú sọfitiwia àti àwọn wẹẹbù tó wà nígbà yẹn. Nígbà tó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùṣàkóso ski-lift tó ń dúró wákàtí mẹ́wàá lójú ọjọ́, ó máa ń lo àkókò tí kò sí ẹnikẹ́ni yí ká láti kà tabili ọ̀rọ̀ Heberu tí ó fi sínú àpò rẹ̀. Láti 2000 sí 2016, ó fi ara rẹ̀ fún iṣẹ́ ìwàásù àti olùdarí ṣọ́ọ̀ṣì, ó rìn sí orílẹ̀-èdè 50+ fún iṣẹ́ ìwàásù. Ní òkè òkun, ó máa ń jẹ́ alùfáà tó kéré jùlọ ní owó, pẹ̀lú $300 lójú oṣù, púpọ̀ àkókò kò sí ìrànlọ́wọ́ kankan ayafi ohun tí ó fi pamọ́, nígbà kan náà kódà àwọn ara Kenya ní Africa fún un ní ẹbun.
Ìfẹ́ rẹ̀ sí ìmọ̀ gbooro sí àwọn èdè mìíràn, bíi Arabiki, Mandarin, Kiswahili, Sípáníìṣì, Jámánì, Polish, àti Giriki Bibeli. Lẹ́yìn tí ó gba ìyẹ̀ ní International Studies, ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ ẹ̀sìn. Ṣùgbọ́n owó tó pọ̀ àti àìyọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú àìpéye mú kó fi ilé ẹ̀kọ́ Bibeli sílẹ̀ lẹ́yìn díẹ̀. Ó ti kópa nínú iṣẹ́ ṣíṣàṣà ṣọ́ọ̀ṣì káàkiri ayé, ṣùgbọ́n gbogbo wọn ṣubú. Lẹ́yìn tí ṣọ́ọ̀ṣì púpò kọ́ ọ́ gẹ́gẹ́ bí ẹni tí kò tẹ̀síwájú tàbí kọ́ ọ́, tàbí kódà fi ẹ̀sùn laissez-faire kàn án, ó yọkúrò láti dojú kọ́ kọ́wé, àti ìwádìí jinlẹ̀ sí Heberu àti Giriki.
Lẹ́yìn náà, Matthew rí ààlà àti ìfọkànsìn nínú ìlànà ìtumọ̀. Ó pinnu láti fi gbogbo agbára rẹ̀ sí Heberu àti Giriki. Ní 2018, ó bẹ̀rẹ̀ sí í túmọ̀ apá pataki ọrọ̀. Ìfẹ́ yìí ló yọrí sí ìpilẹ̀ “Full Literal Translation (FLT)” pẹ̀lú èrò láti dán ààlà ìtumọ̀ gidi Heberu wò, nítorí àwọn tó wà tẹ́lẹ̀ kò ṣe bẹ́ẹ̀. Láti inú èyí ni Real Bible Translation (RBT) Project ti dá sílẹ̀ pẹ̀lú ìdí láti mọ èdè náà, àti láti lóye gbogbo ohun tí a “fi pa mọ́” àti “gbàgbé” látìgbà àtijọ́, nígbà tí a fi aṣa sílẹ̀.
Orin tí ó fẹ́ràn ni Pearl Jam, AC/DC, Guns and Roses, Led Zeppelin, drum ‘n bass, classic rock, àti blues. Ó mọ bí a ṣe yà engine sí apá kọọkan, kí ó tún kó pọ̀. Ó ní ìfẹ́ sí kíkó mọ́tò àti ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ atijọ́, sísáré lórí òkè àti marathoni, sísẹ́ ski, àti gígun òkè. Kò ní ilé kankan, ó ń rìn káàkiri ayé láìsí ilé, owó, tàbí dukia, ó ń túmọ̀ ohun gbogbo lórí kọ̀ǹpútà alágbára rẹ̀. Ó fẹ́ fi ohun gbogbo sí ipo tó dára ju bí ó ti rí i lọ.
contact
RBT Ọfẹ́ àti Orísun Ṣíṣi
App RBT àti ojúlé rẹ̀ jẹ́ orísun ṣíṣi. Bóyá o fẹ́ kópa tàbí ṣe àtúnṣe rẹ̀!