Barreeffamoota Giriikii durii fi dhimma irratti xiyyeeffatan keessatti, kanneen akka barreeffamoota Pilaatoo, ἀπεκρίθη (apekrithē) fi ἀποκριθήσομαι (apokrithēsomai) bifa paasivii (passive) ta’een hiika “inni deebii kenne” jedhu dabarsuuf yeroo baay’ee hin tajaajilan. Kana malees, ἀποκριθῆναι (apokrithēnai) fi ἀποκρίνασθαι (apokrinasthai) wal-jijjiiruun tajaajilu.
Kakuu Haaraa keessatti, bifa paasivii ἀπεκρίθη (apekrithē) jedhuuf fayyadama addaa ta’etu jira. Bifti aorist middle, ἀπεκρίνατο (apekrinato), bakka muraasa qofatti mul’ata, kanneen akka Maatewos 27:12, Maarqos 14:61, Luqaas 3:16, Luqaas 23:9, Yohannis 5:17, 19, Yohannis 12:23, fi Hojii Ergamootaa 3:12 keessatti.
Jechi kun baay’ee barbaachisaa kan isa taasisu, yeroo baay’ee “inni jedhe” kan jedhuun walitti dhufee mul’achuu isaati, jechuun “inni addaan baasee jedhe” waan ta’eef, “inni deebii kennees jedhe” jedhanii hiikuun dhugumatti irra-deddeebii fi barbaachisaa kan hin taanedha.
Kanaafuu, barreeffamoonni Giriikii durii “inni deebii kenne” jechuuf bifa adda addaa filatanis, barreessitoonni Kakuu Haaraa isaan irratti hin hirkatin, bifa paasivii ἀπεκρίθη jedhu fayyadamuu filatan.
ἀποκρίνω (apokrinō) Kakuu Haaraa keessatti si’a 232 mul’ata (cf. Strong’s #611). Giriikii durii (classical) keessatti, hiikni isaa “addaan baasuu” yookiin “filachuu” dha.
Akka LSJ (Liddell, Scott, Jones) jedhutti, “addaan baasuu” yookiin “addaan bahuu,” ἀποκρίνω (apokrinō) fayyadama adda addaa qaba:
- Addaan baasuu: Fayyadamni kun hojiiwwan akka ‘Plutarch’ Pilaatoo fi maddoota biroo kanneen akka Pherecrates fi ‘Varia Historia’ Aelian keessatti eerameera.
- Addaan bahuu yookiin gargar baafamuu: Bifa paasivii isaa, ἀποκρίνθη (apokrinthē), keessatti, addaan bahuu yookiin gargar baafamuu agarsiisa. Fakkeenyaaf, ‘Iliad’ Hoomeer keessatti, gootonni lama tuuta keessaa addaan baafamuu isaanii ibsa. Akkasumas haalota biroo keessatti, kanneen akka uumama caccabaa (cosmogony) keessatti elementoonni addaan bahuu isaanii yookiin saboonni adda addaa addaan bahuu isaanii ibsuuf tajaajila.
Jechi kun addaan bahuu qaamaa, kan akka loltoota bu’aa murteessaa malee addaan baafamanii, fi addaan bahuu yaadaa, kan akka elementoonni adda addaa maqaa tokko jala dhufanii, lamaan isaaniyyuu of keessatti qabata.
Rakkoon bifa paasivii ἀποκρίνθη jedhu “inni deebii kenne” jedhanii hiikuu keessa jiru, “inni deebii kenne” jedhu hiika baramaa bifa aorist passive ἀποκρίνθη (apokrinthē) ta’us, bifa paasivii gochichaa guutummaatti hin dabarsu. Hiikni sirriin bifa paasivii kana tilmaama keessa galchu “inni deebii kennameef” yookiin “inni deebiin kennaafii ture” kan jedhu ta’a. Kunis matayyaan (subject) gocha deebii kennamuu fudhachaa jiraachuu isaa malee, ofii isaatii deebii kennaa akka hin jirre addeessa.
Barreessitoonni Kakuu Haaraa malawwan murtaa’an, filannoo jechoota addaa, yookiin bifa afaanii irratti yommuu xiyyeeffatan, isaan xiyyeeffannoo guddaan akka irratti taasifamu barbaaduu isaanii agarsiisa.