Wat als men zou vertalen volgens de grammaticale regels zonder te kiezen welke grammaticale regels men volgt ten gunste van vooroordelen of tradities, maar het gewoon letterlijk zou lezen zonder enige angst om op de brandstapel te worden verbrand?
Want God had zo lief..
de “zo” is een woord dat “alzo” of “op deze wijze” betekent. En “liefhebben” is niet louter genegenheid zoals in “philo”, maar een wederzijdse agape-liefde. Er is ook een bepaald lidwoord de—de God.
Want alzo had de God de wereld agape-lief…
“Wereld” is de gehele geordende schikking–de kosmos. Het staat ook in de accusatief, wat betekent dat God iets doet met de Orde…
Want alzo had de God de Orde agape-lief, dat…
Het voegwoord is niet louter “dat”, maar eerder “in zoverre dat” of “daarom”, wat zou betekenen dat “alzo” zou kunnen verwijzen naar de voorgaande verzen over de slang die in de woestijn werd verhoogd…
Want alzo had de God de Orde agape-lief: in zoverre dat hij de eniggeboren zoon gaf…
“Eniggeboren” komt van één woord, monogenés (#G3439), en betekent enig-in-zijn-soort of enig en alleen voortgebracht. Genos (#G1805) is verwant aan genesis of oorsprong. De letterlijke volgorde van de zelfstandige naamwoorden in de accusatief met de bepaalde lidwoorden is de zoon, de enig-voortgebrachte…
Want alzo had de God de Orde agape-lief: in zoverre dat hij de eniggeborene gaf, opdat al degenen-die-geloven…
Een onvoltooid tegenwoordig deelwoord (participium) werkt als een zelfstandig naamwoord-werkwoord—pisteuōn vertrouwende of hij-die-vertrouwt. Het staat in de mannelijke enkelvoudige tegenwoordige tijd—degene-die-vertrouwt. Er is ook een bepaald lidwoord ὁ bij, wat suggereert dat het deelwoord specifiek is, degene die vertrouwt. Het Griekse pas (#G3956) is letterlijk alle. “Opdat” (#G2443) is een iets ander voegwoord dan het voorgaande “zodat” (#G5620).
Want alzo had de God de Orde agape-lief: in zoverre dat hij de eniggeborene gaf, opdat iedereen die vertrouwt tot in hem…
“Eis” (#G1519) is eigenlijk tot in en niet “in”. “Auton” (#G846) is de accusatief “hem” of “zelf”. De NASB vertaalde auto/auton 83 keer als zichzelf. Het voornaamwoord “zelf/zichzelf” wordt op een zeer unieke manier gebruikt in het NT. Aldus het lexicon:
αὐτός, αὐτῇ, αὐτό, voornaamwoord (“afgeleid van het partikel αὖ met de toegevoegde kracht van een aanwijzend voornaamwoord. In zichzelf betekent het niets meer dan opnieuw, toegepast op wat ofwel eerder is genoemd of, wanneer het hele vertoog wordt bekeken, noodzakelijkerwijs moet worden aangevuld.” Klotz ad Devar. ii., p. 219; (zie Vanicek, p. 268)). Het wordt door de Bijbelse geschriften van zowel het O.T. als het N.T. veel vaker gebruikt dan de andere voornaamwoorden; en in dit zeer frequente en bijna buitensporige gebruik ervan wijken zij sterk af van seculiere auteurs; cf. Buttmann, § 127, 9. (Over klassiek gebruik cf. Hermann, Opuscc. i. 308ff, waarvan een samenvatting wordt gegeven in zijn editie van Viger, pp. 732-736.)
I. zelf, zoals gebruikt (in alle personen, geslachten, getallen) om een persoon of ding te onderscheiden van of te contrasteren met een ander, of om hem (het) nadrukkelijke prominentie te geven.
Het is altijd bekend geweest dat het gebruik van dit woord “sterk afwijkt” van alle seculiere auteurs. Maar waarom? Niet alleen wordt het woord zelf veel vaker gebruikt dan andere voornaamwoorden, het is het meest voorkomende woord in het NT, na “en”. De Bijbel heeft een buitensporige “obsessie” met het woord “zelf/zichzelf”. En de schrijvers gebruiken het niet op dezelfde manier als seculiere schrijvers. Waarom is dat? Het is niet dat het niet simpelweg als zelf vertaald kan worden, dat kan zeker. Het is dat niemand het ooit heeft gedurfd.
Want alzo had de God de Orde agape-lief: in zoverre dat hij de eniggeborene gaf, opdat iedereen die vertrouwt tot in het zelf niet verloren gaat…
Het woord apollumi (#G622) is heel wat meer dan louter “vergaan”. Het betekent wegvagen/volledig vernietigen. Dit is niet een woord dat men zou verwachten in termen van “de hel vermijden”. Het staat ook in de conjunctuur (aanvoegende wijs), wat betekent dat het vertaald moet worden met “moge” of “zou kunnen” of iets dergelijks. Het werkwoord staat ook in wat de “middle voice” (het medium) wordt genoemd, wat betekent dat het onderwerp de ontvanger van de handeling is. Omdat het in de 3e persoon mannelijk enkelvoud staat, zullen we het weergeven als “weggevaagd worden”.
Want alzo had de God de Orde agape-lief: in zoverre dat hij de eniggeborene gaf, opdat iedereen die vertrouwt tot in het zelf niet volledig weggevaagd wordt, maar eeuwig leven heeft.
Zoe-leven is niet hetzelfde als ziel-leven of bios-leven. ἔχῃ is niet louter “hebben” maar primair “vasthouden“. Deze Griekse woorden zouden veel meer inzicht geven in wat de auteurs werkelijk bedoelden met “eeuwig leven” als ze niet allemaal hetzelfde vertaald zouden worden.
Hier is het resultaat:
Want alzo had de God de Orde agape-lief: in zoverre dat hij de eniggeborene gaf, opdat iedereen die vertrouwt tot in het zelf niet volledig weggevaagd wordt, maar een eeuwig zoe-leven vasthoudt.
