همچنین ببینید: ملکه در درون، ملکه استر در مقابل ملکه وشتی، ملکه سبا
واژه یونانی برای «آسمان»، ouranós است – آسمان (مفرد)، و تقریباً به همان اندازه در حالت جمع («آسمانها») به کار میرود. «حالت مفرد و جمع دارای مفاهیم ضمنی متمایزی هستند و بنابراین باید در ترجمه از هم تشخیص داده شوند (اگرچه متأسفانه به ندرت چنین میشود)»
(جی. آرچر)
میتوان آن را در معنایی انتزاعی به عنوان «آسمانها» ترجمه کرد، اما ما درک میکنیم که این «آسمانها»، موجودات آسمانی هستند که شمرده میشوند.
واژه عهد جدید برای «پادشاهی»، basileia است. این یک اسم مؤنث است. در یونانی باستان، این واژه برای هر دو مورد زیر به کار میرود:
- یک ملکه
- یک پادشاهی/حکومت
کلمات یکسان هستند. پس چگونه بفهمیم که عهد جدید درباره یک «ملکه» صحبت میکند یا یک «محل حکومت/پادشاهی»؟
محققان همیشه به متن و زمینه (context) اشاره کردهاند. فرهنگ لغت یونانی تایر صرفاً بیان میکند: «βασιλεία، βασιλείας، ἡ (از βασιλεύω؛ باید از βασιλεία، به معنای ملکه متمایز شود.» اما چرا؟ به دلیل متن و زمینه. اما کدام زمینه؟ کدام سوگیری؟
خلوص زبانی: یهودیان یونانیزبان در مقابل آتیکگرایان
واژه خاصتری که برای «ملکه» در عهد جدید به کار رفته، basilissa βᾰσῐλισσα است که تنها چهار بار یافت میشود. در ترجمه سپتواجنت (هفتادگانی) عهد عتیق، مترجمان یهودی از این صورت استفاده کردند. اما صورت اول یعنی «basileia» صورت مورد علاقه یوسفوس و آتیکگرایان بود. مدخل فرهنگ لغت یونانی تایر برای «ملکه» (ر.ک. #938) بیان میکند: «سپتواجنت؛ یوسفوس؛ آتیکگرایان صورتهای βασιλίς [basilis] و βασِileia [basileia]… را ترجیح میدهند.»
βᾰσῐλ-ισσα, ἡ, = βασίλειᾰ, ملکه
طبق فرهنگ لغت یونانی-انگلیسی LSJ (لیدل-اسکات-جونز)، که مرجعی استاندارد برای یونانی باستان است، «basilissa» با «basileia» برابر است و به معنای ملکه میباشد. این موضوع در منابع مختلفی مانند Oeconomicus گزنفون ۹.۱۵، قطعات منسوب به آلکایوس و ارسطو در Anecdota Graeca بکر، و در آثار فیلیمون به نقل از آتنائوس XIII.595c تایید شده است. آتیکگرایان این صورت را به عنوان غیرآتیکی رد کردند، در حالی که تنها ذکر آن در اسپارت توسط تئوکریتوس ۱۵.۲۴ و در آثار پولمو به دفعات بیشتر دیده میشود. (ر.ک. «βασίλισسا – Logeion»)
مترجمان سپتواجنت و آتیکگرایان نمایانگر اهداف فرهنگی و زبانی متمایزی هستند. سپتواجنت، ترجمه یونانی کتاب مقدس عبری که در قرن سوم پیش از میلاد تکمیل شد، با هدف در دسترس قرار دادن متون مقدس یهودی برای یهودیان یونانیزبان در اسکندریه انجام شد. بنابراین روششناسی ترجمه تا حد زیادی بر اساس مخاطبان یهودی بود. این ترجمه از یونانی کوینه، گویش رایج آن زمان، استفاده کرد تا درک عملی و مذهبی سنتهای دیرینه یهودی را تضمین کند. آیا سنتها و سوگیریهای آنها درست بود؟ چند قرن پس از آن، مردی به نام «نجات» (Salvation) بدون هیچ ابهامی گفت که چنین نبود. او رهبران، کاتبان و حقوقدانان را «دزد»، «دروغگو» و «ریاکار» نامید. همین مرد سپس درباره یک «basilea» از «آسمانها» به عنوان پیام اصلی نجات و داوری که بر جهان میآید، موعظه کرد. این زمینه برای پیروی از تفسیر یهودی و صورتهای زبانی آنها در پیام انجیل او چندان مناسب نیست.
در مقابل، آتیکگرایان که از قرن دوم پیش از میلاد تا قرن دوم پس از میلاد فعال بودند، به دنبال حفظ و تقلید از گویش یونانی آتیک کلاسیک قرن پنجم و چهارم پیش از میلاد در آتن بودند. آنها بر حفظ خلوص زبانی و ظرافت سبکی نویسندگان کلاسیک آتنی، به خاطر آموزش و بلاغت (مانند فیلسوفان) در جهان یونانیزبان تمرکز داشتند. در حالی که سپتواجنت بر سنت مذهبی و فرهنگی یهودیان تمرکز داشت، آتیکگرایان بر وفاداری ادبی و سبکی تأکید میکردند و بر آموزش نخبگان و قدردانی از ادبیات کلاسیک یونان تأثیر میگذاشتند.
برای مطالعه بیشتر:
- Carawan, Edwin. The Attic Orators. Oxford University Press, 2008.
- Innes, Doreen C. (editor). Greek Literary Criticism: From Plato to the Present. Routledge, 2001.
فرزندان پادشاهی یا ملکه؟
اگر زمینههای معنایی حرفی برای گفتن در مورد ترجمه داشته باشند، به نظر میرسد زمینه معنایی متی ۱۳:۳۸ بدیهی باشد:
مزرعه، جهان است و بذر نیکو [مفرد]—اینها فرزندان ملکه هستند…
متی ۱۳:۳۸ RBT
«مادر همه ما…» (غلاطیان ۴:۲۶)
«فرزندان پادشاهی» از نظر معنایی بسیار کمتر از «فرزندان ملکه» منطقی به نظر میرسد. شاید از نظر شاعرانه یا اصطلاحی چنین باشد. تفسیرها آن را یک اصطلاح عبری برای یهودیان میدانند، اما آنها کاملاً گیج شدهاند زیرا «فرزندان پادشاهی» به تاریکی بیرونی افکنده میشوند (متی ۸:۱۲) و «فرزندان پادشاهی» بذر نیکو نامیده میشوند (متی ۱۳:۳۸)! واضح است که چیزی اشتباه است. بیایید دقیقتر نگاه کنیم.
«ملکه آسمانیان شبیه به یک گنجخانه است که در مزرعهای پنهان شده بود و مردی آن را یافت…» متی ۱۳:۴۴ RBT
«او که اکنون از افکار آنها آگاه بود، به آنها گفت: تمامِ ملکهای که از خودِ او بخشبندی/تقسیم شده باشد، ویران میگردد و تمامِ شهر یا خانهای که از خودِ او بخشبندی/تقسیم شده باشد، برپا نمیماند.» متی ۱۲:۲۵ RBT
خداوند در پاسخ به او گفت: «مارتا، مارتا، تو در مورد چیزهای بسیاری نگران و مضطرب هستی. نیاز اندک است، و مریم بخش نیکویِ یک را برگزیده است، او که از خودش جدا/حذف نخواهد شد.»
لوقا ۱۰:۴۲ RBT
مفسران در اینجا نتوانستند دلیل ازدواجهای [عروسیهای] جمع را درک کنند:
«ملکه آسمانیان مانند مردی شده است، پادشاهی که برای پسر خود عروسیها [ازدواجها] برپا کرد.» متی ۲۲:۲ RBT
«پس، از روزگار یحیای تعمیددهنده تا کنون، ملکه آسمانیان مورد خشونت قرار گرفته و مردان خشن او را میربایند.» متی ۱۱:۱۲ RBT
«مَثَل دیگری برای آنها آورد و گفت: ملکه آسمانیان مانند مردی شده است که در مزرعه خود بذر نیکو کاشت.» متی ۱۳:۲۴ RBT
«نه هر کسی که به من میگوید: خداوند، خداوند، به ملکه آسمانیان وارد خواهد شد، مگر آن کسی که خواستِ پدر مرا که در میان آسمانیان است، به جا آورد.» متی ۷:۲۱ تحتاللفظی
«حکمتها [زنان دانا] در بیرون، در خیابان فریاد شادی سر میدهند؛ او صدای خود را برمیآورد. در رأسِ خروشندگان، او در ورودیهای دروازههای شهر بانگ میزند، او سخنان خود را میگوید. تا به کی ای سادهدلان، سادگی را دوست خواهید داشت؟ و ای تمسخرکنندگان، از تمسخر لذت خواهید برد؟ و ای نادانان، از معرفت متنفر خواهید بود؟» امثال ۱:۲۰-۲۲ RBT
«حکمتها [زنان دانا]، او خانه خود را بنا کرده، او هفت ستون خود را تراشیده است. او قربانی خود را ذبح کرده، سفره خود را آراسته، فرستادگان خود را روانه کرده، او بر فراز بلندیهای شهر میخواند. کیست که سادهدل باشد؟ او به اینجا روی گرداند. به آن که فاقد فهم است، او میگوید.» امثال ۹:۲-۴ RBT
ضمیر موصولی مؤنث مفرد شخص سوم در حالت مضافالیه herself همیشه در متی ۱۱:۱۲، ۱۲:۲۵ و آیات مشابه به عنوان «خودش/آن» (itself) ترجمه شده است.