אלה Θεά του Έρωτα και του Πολέμου
“Και ο Ολοκληρωμένος (“Σολομών”) βαδίζει πίσω από την Ashtoret, θεές [elohai] των Κυνηγών (“Tsidonim”)…”
(1 Βασιλέων 11:5 RBT)
“Διότι με εγκατέλειψαν και προσκύνησαν την Ashtoret, θεές [elohai] των Κυνηγών (“Tsidonim”)…”
(1 Βασιλέων 11:33 RBT)
Στη χαναανική μυθολογία, η Ashtoreth συνδεόταν με την Ishtar, μια θεά του έρωτα, του πολέμου και του σεξ στο ευρύτερο πλαίσιο της αρχαίας Εγγύς Ανατολής. (Δείτε Inanna)
Η ετυμολογική ρίζα της λέξης “אל” (el) στα εβραϊκά πιστεύεται ότι σχετίζεται με έννοιες δύναμης, ισχύος ή εξουσίας. Αυτή η ρίζα είναι εμφανής σε διάφορα πλαίσια. Αλλά η ίδια λέξη μπορεί να έχει ποικίλες σημασίες εντελώς άσχετες μεταξύ τους. Γενικά, μια λέξη όπως η el ορίζεται με απλό τρόπο από το περιβάλλον κείμενο:
| Εβραϊκά | Ορισμός | Επεξήγηση | Αριθμός Strong |
|---|---|---|---|
| אל | θεός (ως ισχυρός, υψηλός) | Χρησιμοποιείται για να αναφερθεί στον «θεό» σε ενικό αρσενικό | H410 |
| אל | κατευθυντική πρόθεση (προς) | Υποδεικνύει κίνηση ή κατεύθυνση προς έναν τόπο ή οντότητα | H413 |
| אל | μόριο που υποδηλώνει άρνηση (όχι, μην) | Χρησιμοποιείται για την άρνηση ρημάτων ή δηλώσεων όπως το «μην» | H408 |
Ωστόσο, η λέξη elah δεν είναι τόσο απλή, αλλά παρατηρήστε ότι είναι ένα θηλυκό ουσιαστικό όπως χρησιμοποιείται για την «κατάρα» και τη «βελανιδιά»:
| Εβραϊκά | Ορισμός | Επεξήγηση | Αριθμός Strong |
|---|---|---|---|
| אלה | αυτά | Με την έννοια του «αυτά», το «אלה» (eleh) θεωρείται δεικτική αντωνυμία που χρησιμοποιείται για να αναφερθεί σε άτομα ή πράγματα που αναφέρθηκαν προηγουμένως ή αναγνωρίζονται εύκολα. Λέγεται ότι λειτουργεί ως πληθυντική δεικτική αντωνυμία, παρόλο που δεν είναι πληθυντικός καθώς δεν έχει πληθυντική κατάληξη (ים- ή ות-). Οι μελετητές έχουν χαρακτηρίσει αυτού του είδους τις λέξεις ως «ανώμαλες». Με άλλα λόγια, υπάρχει μια γραμματική σύγκρουση και δεν την καταλαβαίνουν. Αναφέρεται στα ευρετήρια λέξεων (concordances) ότι εμφανίζεται περίπου 746 φορές. | H428 |
| אלה | τερέβινθος ή βελανιδιά | Ουσιαστικό, θηλυκό του ‘ayil· μια βελανιδιά ή άλλο ισχυρό δέντρο — φτελιά, δρυς, φλαμουριά. Ένας τύπος δέντρου κοινός στην αρχαία Εγγύς Ανατολή, που συχνά συνδέεται με τη δύναμη ή την ανθεκτικότητα. | H424 |
| אלה | κατάρα | Ουσιαστικό, θηλυκό. Από το ‘alah· μια επίκληση κακού — κατάρα, αναθεματισμός, όρκος. Μια επίσημη υπόσχεση ή βεβαίωση, που συχνά επικαλείται έναν θεϊκό μάρτυρα | H423 |
| אלה | θρηνώ | Μια πρωτογενής ρηματική ρίζα (μάλλον πανομοιότυπη με το ‘alah μέσω της ιδέας της επίκλησης)· θρηνώ — μοιρολογώ. Μόνο μία εμφάνιση δίνεται στο Ιωήλ 1:8. | H421 |
| אלה | καταριέμαι | Μια πρωτογενής ρίζα· κυριολεκτικά, εξορκίζω, δηλ. (συνήθως με κακή έννοια) επικαλούμαι κακό — εξορκίζω, καταριέμαι, ορκίζομαι. | H422 |
| אלה
|
θεός | “αντιστοιχεί στο ‘elowahh· Θεός — Θεός, θεός.” Αυτό βρίσκεται στα αραμαϊκά βιβλία του Έσδρα και του Δανιήλ και μία φορά στην Ιερεμία 10:11 στον πληθυντικό τύπο אלהיא elohaya. Το Ιερεμία 10:11 είναι το μόνο εδάφιο γραμμένο στα αραμαϊκά σε ολόκληρο το βιβλίο και είναι ιδιαίτερο για αυτή τη λέξη:
“Έτσι θα τους πείτε: «Οι ισχυροί [אלהיא] των διπλών ουρανών και της γης δεν έπλασαν! Χάνονται από τη γη και κάτω από τους διπλούς ουρανούς ενός ισχυρού [אלה].” Το γραμματικό πλαίσιο καθορίζει το γένος. Εξ ου και τα θηλυκά ουσιαστικά της elah «βελανιδιά/τερέβινθος» και «κατάρα». Αλλά τι γίνεται με τη «θεά»; Δεν βρίσκουμε εδάφια όπου να προσδιορίζεται το γένος της elah ως «θεός/θεά». Αυτό που βρίσκουμε είναι ότι η elah χρησιμοποιείται συχνά στο πλαίσιο του «οίκου της elah» ή κάτι παρόμοιο, το οποίο από μόνο του φαίνεται να υπαινίσσεται τις δύο «γυναίκες», δηλαδή «τον οίκο της πόρνης» και «τον οίκο της κυρίας σοφίας». Ορισμένες μεταφράσεις αποδίδουν το elah στο Ιερεμία 10:11 ως «αυτοί οι ουρανοί», ενώ άλλες παραλείπουν τη λέξη εντελώς. Τελικά, το «αυτοί οι ουρανοί» δεν βγάζει νόημα. Οι «ουρανοί» δεν συνδέονται πουθενά αλλού με δεικτική πληθυντική αντωνυμία. Τι είναι «αυτοί οι ουρανοί»; Ή μήπως είναι πιο σωστά «κάτω από τους διπλούς ουρανούς ενός ισχυρού»; Επιπλέον, βρίσκουμε το elah «θεός/θεά των ουρανών» σε πολλά μέρη στα αραμαϊκά: לאלה שמיא “στον elah των διπλών ουρανών” (Έσδρας 5:12) Αυτό που είναι αξιοσημείωτο εδώ είναι ότι αυτή η φράση «elah των ουρανών» παραλληλίζεται με το ενικό θηλυκό «basilea των ουρανών» στην ελληνική Καινή Διαθήκη. Γνωρίζουμε ότι η Basilea μπορεί να μεταφραστεί ως «βασίλισσα» και ενώ υπάρχει μια τέτοια φράση όπως «βασίλισσα του ουρανού» στην Εβραϊκή Βίβλο (Ιερεμίας 44), δεν βλέπουμε έναν αντίστοιχο «βασιλιά του ουρανού» εκτός από τα αραμαϊκά στο Δανιήλ 4:37. Και ο «θεός του ουρανού» δεν φαίνεται να εμφανίζεται πουθενά αλλού εκτός από την περίπτωση του πληθυντικού (εκτός αν είναι κτητικό α’ προσώπου που είναι πανομοιότυπο σε μορφή): ואשביעך ביהוה אלהי השמים ואלהי הארץ “Και σε όρκισα [sevened] μέσα στο Αυτός Είναι («Γιαχβέ»), τον δικό μου elah των διπλών ουρανών και τον δικό μου elah της γης…” (Γένεση 24:3 RBT) Εάν αυτό το απόσπασμα μιλά για μια «θεά του ουρανού» και μια «θεά της γης», τότε μας δίνεται προηγούμενο για την κατανόηση άλλων μυστηριωδών αποσπασμάτων, όπως οι δύο γυναίκες του Ζαχαρία που συμβολίζονται στις δύο Λέαινες στη δεξιά και την αριστερή πλευρά του θρόνου στο Α’ Βασιλέων, που αλλιώς προφητικά ονομάζονται Αριέλ, Αριέλ, ή όπως βρίσκεται στους Θρήνους, «μια θρηνούσα και μια πενθούσα» που είναι «πιεσμένες μαζί» σε μία «Λέαινα του Θεού». Αλλά είναι όλα αυτά απλώς εικασίες; Και το Δευτερονόμιο 32:17 έχει μια μοναδική φράση που έχει προκαλέσει αρκετή σύγχυση στους μεταφραστές: “Θυσίασαν σε καταστροφείς, όχι elah elohim…” Δεν μπορούν να το μεταφράσουν ως «αυτοί οι θεοί» γιατί αυτό ακούγεται πολύ πολυθεϊστικό. Ούτε θα το μεταφράσουν «θεά των θεών» γιατί αυτό θα ήταν «αιρετικό», οπότε επινόησαν μια ποικιλία περίεργων μεταφράσεων προσθέτοντας προθέσεις όπως έκριναν σκόπιμο: «στον θεό, στους θεούς», «σε θεούς· σε θεούς», «μη-θεοί, Θεοί» ή «όχι θεός! Θεοί…» Elohe είναι πληθυντικός τύπος (ή κτητικό α’ προσώπου ενικού θηλυκού), θεοί/ισχυροί/η θεά μου. Ο θηλυκός πληθυντικός אלהות elohot δεν εμφανίζεται στις Εβραϊκές Γραφές. Ο ενικός με κτητικό ως אלהי «ο δικός μου elah» εμφανίζεται πράγματι πάνω από 100 φορές. Στον Ψαλμό 43:4 βρίσκουμε μια πληθώρα εκδοχών όλες στο ίδιο εδάφιο, το οποίο ενδιαφέρον είναι ότι ξεκινά με το “Και εισέρχομαι σε αυτήν” αν δεν αγνοήσουμε τη θηλυκή κατάληξη: ואבואה אל מזבח אלהים אל אל שמחת גילי ואודך בכנור אלהים אלהי “Και εισέρχομαι σε αυτήν, προς το θυσιαστήριο των ισχυρών, ένας ισχυρός ένας ισχυρός, η χαρά της επανάστασής μου. Και σε ρίχνω μέσα στην άρπα, ισχυροί του δικού μου ισχυρού [elah].” Γενικά, οι μεταφραστές έχουν πάρει πολλή «ποιητική άδεια» όταν πρόκειται για περίεργες διατυπώσεις, ειδικά στα ποιητικά βιβλία. |
H426 |
| אלהי | θεές | Όπως βεβαιώνεται από τους ίδιους τους μελετητές. Βλέπε Strong’s #430. Είναι πληθυντικός τύπος, αλλά οι μεταφραστές συνήθως τον μεταφράζουν ως «θεά» στο πλαίσιο της Αστορέθ (μετέπειτα Ιστάρ, Αστάρτη κ.λπ.). Αλλά όπως το elohim, το elohai είναι ένας πληθυντικός προσδιορισμός (construct), όχι ενικός. |
Δείτε Ο Θεός είναι Ένας, Οι Ελοχίμ, Έξοδος 3:14, Η Τριάδα που όλοι έχασαν, και Αυτήν