ἀλλὰ τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ Θεός ἵνα καταισχύνῃ τοὺς σοφούς…
kama ihe ndị nzuzu nke ụwa ka Chineke họọrọ iji meere ndị ọkachamara gụrụ akwụkwọ ihere…(1 Cor. 1:27 RBT)
Ọ doro anya na e nwere ụfọdụ ihe “nzuzu” n’ezie a pụrụ ịhụ na Bible. Mana nke a bụ atụmatụ edemede karịa ka ọ bụ n’ihi enweghị ụbụrụ. N’ezie, ọ na-emepụta nnukwu nkewa n’etiti ndị nwere ọgụgụ isi n’okpukpe na ndị na-anaghị eso okpukpe, ndị ọkà mmụta sayensị na-enweghị nkwenye/ndị na-ekweghị na Chineke. Mana lee ka atụmatụ a siri dị iche! Gịnị mere ndị gụrụ akwụkwọ maara asụsụ Grik, Hibru, na Latịn ji ede ihe ndị dị otú ahụ dị ịtụnanya na “nzuzu” ebe niile? Nkezi onye America enweghịdị ike ikwu okwu ma ọ bụ dee n’ọtụtụ asụsụ ahụ.
Site na mbata nke ụdị LLM AI, n’agbanyeghị na ha anaghị ekwu eziokwu mgbe niile, dịka igwe na-ebu amụma ohere, mmadụ nwere ike ime ụfọdụ nnwale asụsụ na-atọ ụtọ. Asụsụ Grik oge ochie dị n’ịntanetị maka AI ịmụ ihe dị obere ma e jiri ya tụnyere ọdịnaya Bekee na-adịghị agwụ agwụ. Otú ọ dị, ọ zuru ezu iji wepụta nghọta siri ike ozugbo. Otu n’ime ike ndị ahụ bụ iji ọdịdị “probabilistic” nke LLM mee nnwale nrụgide n’etiti asụsụ. By asking the model to generate “Simulated Apocalyptic English,” anyị nwere ike ịmanye ya ịrụ ọrụ na “ebe tọgbọrọ n’efu” n’etiti ọzụzụ Bekee ya kachasị na nghọta ya banyere ụfọdụ peculiarities nke asụsụ Grik nke, sịnụ, Akwụkwọ Mkpughe—n’ezie otu n’ime akwụkwọ “kacha nzuzu” n’akwụkwọ okpukpe.
Olee otú ọ siri dị nzuzu?
ChatGPT: N’okpuru ebe a bụ nnwale a na-achịkwa na Bekee nke kpachaara anya dee ya n’èzí oke ụtọ asụsụ, nhazi ahịrịokwu, na nkọwa okwu n’ụzọ yiri Grik nke Mkpughe. Ebumnuche ya abụghị naanị “ịtụnanya uri,” kama ọ bụ mmebi nhazi: nkwekọrịta mebiri emebi, echiche agbagọ agbagọ, metaphors agwakọtara agwakọta, deixis na-adịghị agbanwe agbanwe, na ntụgharị nhazi ahịrịokwu.
Nke a na-egosipụta ihe ndị a hụrụ na Grik nke Mkpughe:
- Nnyonye anya Hibru na nhazi ahịrịokwu Grik
- Ụdị nkwekọrịta na-abụghị nke oge ochie
- Usoro oge dara ada
- Parataxis na-anọchi hypotaxis
- Ibu nkọwa karịrị akarị nke akara
- Participles na-enweghị ngwaa na-ejide ha
- Echiche ọhụụ kama echiche nkwurịta okwu
Ihe na-eso ya abụghị stream-of-consciousness na ọ bụghịkwa edemede nnwale nke oge a. Ọ bụ asụsụ akụkọ ọhụụ — ntụgharị amụma karịa ka ọ bụ edemede.
Simulated Apocalyptic English (Nke kpachaara anya ghara ịdị mma)
Ma m na-ahụ, lee — olu ígwè na-ekwu okwu n’azụ agba ahụ, agba ahụ abụghịkwa agba kama ọ bụ ọkụ na-ere ere nke na-eje ije.
Ma ala weliri ụkwụ ya wee guzo n’elu m.
Ma m nọ na-eguzo mgbe m dara ada.
Ma ikuku gwara ugwu ahụ: Gị bụ ụnyaahụ.
Ma ugwu ahụ zara n’anwụrụ ọkụ.
Oriọna asaa nọ na-eku ume n’elu oké osimiri, a gụkwara ume ha ọnụ, tụọ ya n’ihe ọ̀tụ̀tụ̀, ma jiri égbè eluigwe kaa ya akara.
Ma oké osimiri meghere anya ya, ọ bụrụkwa ụzọ.
Ma site n’ọnụ ụzọ ahụ ka otu anụ ọhịa nke nọmba siri pụta, ezé ya bụkwa kalenda.
Ma o riri awa ndị ahụ.
Ma awa ndị ahụ tiri mkpu dị ka nnụnụ ndị na-enweghị eluigwe.
Ma m jụrụ olu ahụ: Ònye na-ede ihe?
Ma olu ahụ sịrị: Edelarị ya n’azụ ihu gị.
Ma m tụgharịrị ka m hụ ụda ahụ, ụda ahụ nọkwa ọdụ.
Ma ocheeze ahụ nọ na-eje ije.
Ma eze ahụ dị ọtụtụ.
Ma ndị ahụ dị ọtụtụ bụ otu aha.
Ma e jiri ọkụ kaa aha ahụ akara.
Ma ọkụ ahụ nọ na-ekwu iwu.
Ma iwu ndị ahụ dị ndụ.
Ma ndị dị ndụ ka ndị nwụrụ anwụ kpere ikpe.
Ma ndị nwụrụ anwụ nọ na-eguzo.
Ma ndị nọ na-eguzo nọ na-ada n’elu.
Ma eluigwe tụgharịrị dị ka akwụkwọ mpịakọta nke ọkpụkpụ.
Ma oge gbajiri ụkwụ ya ma nweghị ike ịga n’ihu.
Ma onye ikpeazụ guzoro n’ihu onye mbụ wee sị: Anọ m n’azụ gị.
Ma onye mbụ zara: Ị nọ n’ihu m.
Ma ụwa dere ikpe nke ya.
Ma ikpe ahụ lara onye na-agụ ya n’iyi.
Ihe Na-eme Ka Nke a Bụrụ “Ihe Na-abụghị Bekee” n’Ụzọ Yiri Mkpughe
1. Nkwekọrịta Mebiri Emebi
ocheeze ahụ nọ na-eje ije
eze ahụ dị ọtụtụ
ndị ahụ dị ọtụtụ bụ otu aha
Mmebi nke nkwekọrịta nọmba na ụdị — ihe a na-ahụkarị na Grik nke Mkpughe.
2. Parataxis Hibru
Ahịrịokwu ọ bụla jikọtara site na “ma” na-enweghị nọchiri anya:
Ma m hụrụ…
Ma oké osimiri meghere…
Ma ọkụ ahụ nọ na-ekwu…
Nke a na-egosipụta echiche akụkọ Hibru nke Bible nke a manyere n’elu Grik.
3. Nhazi Ahịrịokwu Ọhụụ Kama Nhazi Ahịrịokwu Nwere Uche
A na-eji usoro-nke-nghọta dochie ihe kpatara ihe:
Ma m tụgharịrị ka m hụ ụda ahụ, ụda ahụ nọkwa ọdụ.
Ụtọ asụsụ ahụ na-egosipụta nhazi ọhụụ, ọ bụghị nkọwa nwere uche.
4. Ọdịda Ụdị
Ihe ndị na-adịghị ndụ na-eme omume ka ndị nwere uche, echiche ndị a na-apụghị imetụ aka na-aghọ ahụ:
ala weliri ụkwụ ya
oge gbajiri ụkwụ ya
ocheeze ahụ nọ na-eje ije
Nke a na-eṅomi ontology akara nke Mkpughe.
5. Ibu Nkọwa Karịrị Akarị
Ihe oyiyi na-ebu ọtụtụ ihe ha na-ezo aka na ya n’otu oge:
anụ ọhịa nke nọmba
ezé bụ kalenda
iwu dị ndụ
Dị ka anụ ọhịa, akara, mpi, na okpueze nke Mkpughe.
6. Deictic Na-adịghị Agbanwe Agbanwe
Enweghị ebe ma ọ bụ oge kwụsiri ike:
Gị bụ ụnyaahụ
Anọ m n’azụ gị
Ị nọ n’ihu m
Nke a na-egosipụta echiche oge nke mkpughe.
7. Ntụgharị Participial (n’asụsụ Grik)
Na Mkpughe, participles na-ese n’elu mmiri mgbe mgbe na-enweghị ihe jidere ha n’ụtọ asụsụ.
N’ebe a, a na-egosipụta nke ahụ site na ngwaa na-enweghị isiokwu kwụsiri ike:
ndị dị ndụ ka ndị nwụrụ anwụ kpere ikpe
ndị nọ na-eguzo nọ na-ada n’elu
Ihe Nke a Na-egosi
Ọ bụrụ na a dee Mkpughe taa na Bekee n’otu ụzọ ahụ Grik ya siri dị na Koine, ọ ga-agụ obere ka uri ma gụọ karịa ka akụkọ ndị ọbịa — ụtọ asụsụ nke ọhụụ gbagọrọ agbagọ, nhazi ahịrịokwu nke echiche mkpughe meriri.
Ọ bụghị “Grik ọjọọ.”
Ọ bụ Grik amụma.
Asụsụ amụma anaghị erube isi n’ụkpụrụ akụ na ụba asụsụ — ọ na-erube isi na mkpa akara.
Nke ahụ pụtakwara na akpọchiri ya. Ebe mechiri emechi. Nkọwa mechiri emechi. Ọ bụghị edemede. Nke a pụtara na onye dere ya na-aghọ naanị onye ntụgharị ruru eru nke ọma.
Onye ọ bụla ọzọ na-arụgharị mgbaàmà site na mkpọtụ, n’agbanyeghị otú nrụgharị ha siri nwee usoro ma ọ bụ mmụta.