אלה เทพีแห่งความรักและสงคราม
“และผู้ที่สมบูรณ์ (“โซโลมอน”) กำลังเดินตาม อัชโทเรท (Ashtoret) เหล่าเทพี [elohai] ของเหล่านายพราน (“ชาวไซดอน”)…”
(1 พงศ์กษัตริย์ 11:5 RBT)
“ด้วยเหตุที่พวกเขาได้ละทิ้งเรา และพวกเขาได้กราบไหว้บูชา อัชโทเรท (Ashtoret) เหล่าเทพี [elohai] ของเหล่านายพราน (“ชาวไซดอน”)…”
(1 พงศ์กษัตริย์ 11:33 RBT)
ในตำนานคานาอัน อัชโทเรท (Ashtoreth) มีความเกี่ยวข้องกับ อิชตาร์ (Ishtar) เทพีแห่งความรัก สงคราม และกามารมณ์ในบริบทของตะวันออกใกล้โบราณที่กว้างขึ้น (ดู Inanna)
รากศัพท์ทางนิรุกติศาสตร์ของคำว่า “אל” (el) ในภาษาฮีบรู เชื่อกันว่าเกี่ยวข้องกับแนวคิดเรื่องความเข้มแข็ง พลัง หรืออำนาจ รากศัพท์นี้ปรากฏชัดเจนในบริบทต่างๆ แต่คำเดียวกันนี้สามารถมีความหมายที่หลากหลายซึ่งไม่เกี่ยวข้องกันเลย โดยทั่วไปคำอย่าง el จะถูกจำกัดความอย่างตรงไปตรงมาตามบริบทแวดล้อม:
| ฮีบรู | คำจำกัดความ | คำอธิบาย | เลข Strong’s |
|---|---|---|---|
| אל | พระเจ้า (ในความหมายของผู้อันทรงพลังและสูงส่ง) | ใช้เพื่ออ้างถึง “พระเจ้า” เอกพจน์เพศชาย | H410 |
| אל | บุพบทบอกทิศทาง (ไปยัง, สู่) | บ่งบอกถึงการเคลื่อนที่หรือทิศทางไปยังสถานที่หรือสิ่งใดสิ่งหนึ่ง | H413 |
| אל | คำอนุภาคที่แสดงการปฏิเสธ (ไม่, อย่า) | ใช้เพื่อปฏิเสธคำกริยาหรือข้อความ เช่น “อย่า” | H408 |
อย่างไรก็ตาม คำว่า elah นั้นไม่ตรงไปตรงมานัก แต่สังเกตว่ามันเป็น คำนามเพศหญิง ตามที่ใช้สำหรับคำว่า “คำสาป” และ “ต้นโอ๊ก”:
| ฮีบรู | คำจำกัดความ | คำอธิบาย | เลข Strong’s |
|---|---|---|---|
| אלה | เหล่านี้ | ในความหมายของ “เหล่านี้” “אלה” (eleh) ถูกพิจารณาว่าเป็นสรรพนามชี้เฉพาะที่ใช้เพื่ออ้างถึงบุคคลหรือสิ่งที่กล่าวถึงก่อนหน้านี้หรือระบุได้ง่าย กล่าวกันว่าทำหน้าที่เป็นสรรพนามชี้เฉพาะพหูพจน์ แม้ว่าจะไม่ใช่พหูพจน์เนื่องจากไม่มีปัจจัยพหูพจน์ (ים- หรือ ות-) นักวิชาการได้เรียกคำประเภทนี้ว่า “อปกติ” (irregular) กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ มีความขัดแย้งทางไวยากรณ์และพวกเขาไม่เข้าใจมัน มีระบุไว้ในดัชนีคำว่าปรากฏประมาณ 746 ครั้ง | H428 |
| אלה | ต้นเทเรบินธ์หรือต้นโอ๊ก | คำนาม เพศหญิงของ ‘ayil; ต้นโอ๊กหรือต้นไม้ที่แข็งแรงอื่นๆ — ต้นเอล์ม, ต้นโอ๊ก, ต้นไทล์ (teil-tree) เป็นประเภทของต้นไม้ที่พบได้ทั่วไปในตะวันออกใกล้โบราณ มักเกี่ยวข้องกับความแข็งแรงหรือความทนทาน | H424 |
| אלה | คำสาป | คำนาม เพศหญิง จาก ‘alah; การแช่งด่า — คำสาป, การสาปแช่ง, การประณาม, คำสาบาน, การปฏิญาณ คำสัญญาหรือการยืนยันที่เคร่งขรึม มักมีการอ้างถึงพยานที่เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ | H423 |
| אלה | คร่ำครวญ | รากคำกริยาดั้งเดิม (ค่อนข้างเหมือนกับ ‘alah ผ่านแนวคิดเรื่องการวิงวอน); เพื่อคร่ำครวญ — ร่ำไห้ ปรากฏเพียงครั้งเดียวใน โยเอล 1:8 | H421 |
| אלה | สาปแช่ง | รากศัพท์ดั้งเดิม; โดยความหมายที่ถูกต้องคือ การขอร้องอย่างจริงจัง หรือ (มักใช้ในทางที่ไม่ดี) การแช่งด่า — วิงวอน, สาปแช่ง, สาบาน | H422 |
| אלה
|
พระเจ้า | “สอดคล้องกับ ‘elowahh; พระเจ้า — พระเจ้า, เทพเจ้า” พบในหนังสือภาษาอาราเมอิกคือ เอสราและดาเนียล และหนึ่งครั้งในเยเรมีย์ 10:11 ในรูปพหูพจน์ אלהיא elohaya เยเรมีย์ 10:11 เป็นข้อเดียวที่เขียนด้วยภาษาอาราเมอิกในหนังสือทั้งเล่ม และมีความเฉพาะเจาะจงสำหรับคำนี้:
“เจ้าจงพูดกับพวกเขาอย่างนี้ว่า ‘เหล่าผู้ทรงพลัง [אלהיא] แห่งทวิฟ้าและแผ่นดินโลกไม่ได้สร้าง! พวกเขากำลังพินาศไปจากแผ่นดินโลกและจากภายใต้ทวิฟ้าของผู้ทรงพลังท่านหนึ่ง [אלה]” บริบททางไวยากรณ์เป็นตัวกำหนดเพศ ดังนั้นจึงมีคำนามเพศหญิงของ elah ที่หมายถึง “ต้นโอ๊ก/เทเรบินธ์” และ “คำสาป” แต่แล้ว “เทพี” ล่ะ? เราไม่พบข้อพระคัมภีร์ใดที่ระบุเพศของ elah ในฐานะ “พระเจ้า/เทพี” สิ่งที่เราพบคือ elah มักถูกใช้ในบริบทของ “บ้านของ elah” หรือสิ่งที่คล้ายกัน ซึ่งดูเหมือนจะสื่อถึง “ผู้หญิง” สองคน คือ “บ้านของหญิงแพศยา” และ “บ้านของพระปัญญา” การแปลบางฉบับแปล elah ในเยเรมีย์ 10:11 ว่า “ฟ้าสวรรค์เหล่านี้” ในขณะที่บางฉบับตัดคำนี้ออกไปเลย ท้ายที่สุดแล้ว “ฟ้าสวรรค์เหล่านี้” ดูไม่สมเหตุสมผล “ฟ้าสวรรค์” ไม่ได้ถูกเชื่อมโยงกับสรรพนามชี้เฉพาะพหูพจน์ที่ไหนเลย “ฟ้าสวรรค์เหล่านี้” คืออะไร? หรือควรจะเป็น “ภายใต้ทวิฟ้าของผู้ทรงพลังท่านหนึ่ง” มากกว่า? ยิ่งไปกว่านั้น เราพบ elah “พระเจ้า/เทพีแห่งฟ้าสวรรค์” ในหลายแห่งในภาษาอาราเมอิก: לאלה שמיא “แด่ elah แห่งทวิฟ้า” (เอสรา 5:12) สิ่งที่น่าสังเกตที่นี่คือวลี “elah แห่งฟ้าสวรรค์” นี้ขนานกับคำนามเอกพจน์เพศหญิง “basilea แห่งฟ้าสวรรค์” ในพันธสัญญาใหม่ภาษากรีก เรารู้ว่า Basilea สามารถแปลได้ว่า “ราชินี” และแม้ว่าจะมีวลีอย่าง “ราชินีแห่งฟ้าสวรรค์” ในคัมภีร์ฮีบรู (เยเรมีย์ 44) แต่เราไม่เห็นคำที่เทียบเท่ากับ “ราชาแห่งฟ้าสวรรค์” ยกเว้นในภาษาอาราเมอิกในดาเนียล 4:37 และ “พระเจ้าแห่งฟ้าสวรรค์” ดูเหมือนจะไม่ปรากฏที่อื่นเลย ยกเว้นในกรณีของพหูพจน์ (เว้นแต่จะเป็นบุรุษที่ 1 แสดงความเป็นเจ้าของซึ่งมีรูปเหมือนกัน): ואשביעך ביהוה אלהי השמים ואלהי הארץ “และเราได้ให้เจ้าสาบานในพระองค์ผู้ทรงพระชนม์อยู่ (“พระยาห์เวห์”) elah ของเราแห่งทวิฟ้า และ elah ของเราแห่งแผ่นดินโลก…” (ปฐมกาล 24:3 RBT) หากข้อความนี้พูดถึง “เทพีแห่งฟ้าสวรรค์” และ “เทพีแห่งแผ่นดินโลก” เราก็จะมีบรรทัดฐานในการทำความเข้าใจข้อความลึกลับอื่นๆ เช่น ผู้หญิงสองคนในเศคาริยาห์ที่สัญลักษณ์แทนด้วยนางสิงห์สองตัวที่ด้านขวาและซ้ายของพระที่นั่งใน 1 พงศ์กษัตริย์ หรือที่เรียกในเชิงพยากรณ์ว่า อารีเอล, อารีเอล หรือที่พบในบทเพลงคร่ำครวญว่า “ผู้คร่ำครวญและผู้ไว้ทุกข์” ผู้ซึ่งถูก “บีบเข้าด้วยกัน” เป็นหนึ่งเดียวใน “นางสิงห์ของพระเจ้า” แต่ทั้งหมดนี้เป็นเพียงการคาดเดาหรือไม่? และเฉลยธรรมบัญญัติ 32:17 มีวลีที่เป็นเอกลักษณ์ซึ่งสร้างความสับสนไม่น้อยให้กับผู้แปล: “พวกเขาถวายเครื่องบูชาแก่ผู้ทำลาย ไม่ใช่ elah elohim…” พวกเขาไม่สามารถแปลสิ่งนี้ว่า “พระเจ้าเหล่านี้” เพราะมันฟังดูเป็นพหุเทวนิยมเกินไป และพวกเขาจะไม่แปลว่า “เทพีแห่งพระเจ้าทั้งหลาย” เพราะนั่นจะถือเป็น “พวกนอกรีต” ดังนั้นพวกเขาจึงคิดค้นการแปลที่แปลกประหลาดหลากหลายโดยการเพิ่มคำบุพบทตามที่เห็นสมควร: “แด่พระเจ้า, แด่พระเจ้าทั้งหลาย” “แด่พระเจ้าทั้งหลาย; แด่พระเจ้าทั้งหลาย” “ไม่ใช่พระเจ้า, พระเจ้าทั้งหลาย” หรือ “ไม่ใช่พระเจ้า! พระเจ้าทั้งหลาย…” Elohe เป็นรูปพหูพจน์ (หรือเอกพจน์เพศหญิงแสดงความเป็นเจ้าของบุรุษที่ 1), พระเจ้าทั้งหลาย/ผู้ทรงพลังทั้งหลาย/เทพีของฉัน รูปพหูพจน์เพศหญิง אלהות elohot ไม่ปรากฏในพระคัมภีร์ฮีบรู รูปเอกพจน์ที่แสดงความเป็นเจ้าของอย่าง אלהי “elah ของฉัน” ปรากฏขึ้นจริงๆ กว่า 100 ครั้ง ในสดุดี 43:4 เราพบฉบับแปลมากมายในข้อเดียวกัน ซึ่งที่น่าสนใจคือเริ่มต้นด้วย “และข้าพเจ้ากำลังเข้าไปในตัวนาง” หากเราไม่ละเลยปัจจัยเพศหญิง: ואבואה אל מזבח אלהים אל אל שמחת גילי ואודך בכנור אלהים אלהי “และข้าพเจ้ากำลังเข้าไปในตัวนาง ไปยังแท่นบูชาของผู้ทรงพลังทั้งหลาย ผู้ทรงพลังท่านหนึ่ง ผู้ทรงพลังท่านหนึ่ง ความยินดีแห่งการหมุนเวียนของข้าพเจ้า และข้าพเจ้ากำลังทอดตัวท่านลงในพิณ ผู้ทรงพลังทั้งหลายของผู้ทรงพลังของข้าพเจ้า [elah]” โดยทั่วไป ผู้แปลมักจะใช้ “เสรีภาพทางกวี” อย่างมากเมื่อพูดถึงการใช้ถ้อยคำที่แปลกประหลาด โดยเฉพาะในหนังสือเชิงกวี |
H426 |
| אלהי | เหล่าเทพี | ตามที่นักวิชาการยืนยันเอง ดู Strong’s #430 มันเป็นรูปพหูพจน์ แต่ผู้แปลมักจะแปลว่า “เทพี” ในบริบทของอัชโทเรท (ต่อมาคืออิชตาร์, แอสตาร์เท ฯลฯ) แต่เช่นเดียวกับ elohim, elohai เป็นโครงสร้างพหูพจน์ ไม่ใช่เอกพจน์ |
ดู พระเจ้าเป็นหนึ่งเดียว, เหล่าเอโลฮิม (The Elohim), อพยพ 3:14, ตรีเอกภาพที่ทุกคนมองข้าม และพระนาง