Over het Real Bible Translation Project

Taal van een Eeuwige

Als er een “eeuwige taal” van een “eeuwige” zou bestaan, zou die ooit evolueren of veranderen? Hoe zou dat überhaupt werken? Wat zou een “eeuwige tijd” zijn? Het RBT ziet de Oud-Hebreeuwse taal als een die het gewone menselijke bewustzijn en intelligentie overstijgt, verschillend van gewone talen die gebonden zijn aan de beperkingen van tijd en plaats. In tegenstelling tot andere oude talen die zijn verdwenen, blijft de Hebreeuwse “taal van de hemel” op een of andere manier krachtig voortbestaan. Ze is doelbewust op een prototypische manier ontworpen met een eeuwig aspect, om te dienen als brug van communicatie “tussen hemel en aarde”, waardoor ze zich onderscheidt van de taalkundige normen van mens-tot-mens, tijdsgebonden en plaatsgebonden communicatie. De reden dat de Hebreeuwse profeten een aspectueel systeem van schrijven gebruikten, was niet omdat ze het verschil tussen “verleden, heden en toekomst” niet begrepen, maar het was met opzet. Andere contemporaine talen gebruikten tijdsaanduidingen zoals Akkadisch, Egyptisch (midden en laat), en Grieks, die allemaal tijdsgeoriënteerd waren, waarbij Aramees ook meer naar een tijdsgebonden gebruik verschoof. Zelfs Sanskriet (Vedisch) had een tijdsgebonden systeem. Oud-Chinees is waarschijnlijk het dichtst bij het Oud-Hebreeuws omdat het geen tijdsvervoegingen had. Zowel Hebreeuws als Chinees vereisen dat de vertaler de handeling “plaatst” binnen een bredere kosmologische of verhalende context, in plaats van simpelweg werkwoordsvormen te koppelen aan een lineaire chronologie. Dit betekent dat beide talen een niet-lineaire tijdsbeleving afdwingen bij hun gebruikers. Toch staat het oude Hebreeuws nog steeds apart in zijn gebruik.

In het Bijbels Hebreeuws is recursie diep verweven in de grammatica. Wayyiqtol drijft het verhaal in een open keten. Profetische rede gebruikt parallelisme + aspect om gebeurtenissen in elkaar te vouwen. Resultaat: de tekst produceert recursieve tijdelijkheid (een cyclus waarin toekomst samenvalt met heden/verleden). In het Oud-Chinees wordt recursie slechts gedeeltelijk gebruikt. De syntaxis is paratactisch (zinnen naast elkaar geplaatst). Aspectmarkeerders (zhe, le, guo) markeren proces/voltooiing/ervaring. Maar deze creëren niet dezelfde profetische recursie. Ze zijn beschrijvend in plaats van openbarend.

• Hebreeuwse wereldbeeld: Taal = gebeurtenis. De uiting zelf realiseert geschiedenis (bijv. wayyiqtol = “en het gebeurde”). Dit nodigt uit tot een recursieve ontologie: elke herhaling van profetie heractiveert de gebeurtenis.

• Chinese wereldbeeld: Taal = ordenend principe (ritueel, harmonie, kosmisch evenwicht). De Daoïstische en Confuciaanse kaders benadrukken cyclisch evenwicht, geen recursieve profetie.

Daarom zijn er geen “Chinese profeten” in de Hebreeuwse zin. In plaats daarvan zijn er wijzen (Confucius, Laozi) die spreken in spreuken en cyclische kosmologische inzichten. Hun spreken is bedoeld om de kosmische orde te versterken in plaats van de tijd te doorbreken met goddelijke inbreuk.

Dit is cruciaal: Hebreeuwse aspectuele recursie wordt eschatologisch (toekomst breekt in). Chinese aspectuele recursie wordt kosmologisch (cyclus-versterkend). Dit alles wil zeggen dat het Oud-Hebreeuws, in elke vergelijkende maatstaf, uniek gestructureerd is onder de klassieke talen van de wereld. Het vertoont kenmerken die lijken ontworpen voor recursie en profetische tijd, in plaats van de normale evolutie van menselijke taal. De meeste talen evolueren door fonetische erosie, analogie, pragmatiek, ontleningen, hybridisatie, enz. Akkadisch, Ugaritisch, Grieks, Egyptisch en Chinees tonen allemaal normale paden: complexiteit ontstaat, maar het is ad hoc, cumulatief en rommelig. Hebreeuws daarentegen lijkt meer op een geconstrueerd systeem van morfo-causale operatoren. Binyanim werken als functies op wortels (Qal → Niphal → Piël → Puäl → Hifil → Hofal → Hitpaël). Dit is systematisch en recursief, bijna als algebra. Andere Semitische talen imiteren delen hiervan (Akkadisch heeft D-, Š-, N-stammen), maar niet met zo’n symmetrie of volledigheid. Het meest interessant zijn de waw-consecutief-verbindingen die oneindige verhalende recursie creëren. Geen enkele andere Semitische taal vertrouwt hier zo sterk op. Aspectuele ambiguïteit (qatal/yiqtol) is geen slordige evolutie—het is het perfecte apparaat voor profetie en atemporale vertelling. Het feit dat profetie “werkt” in het Hebreeuws (toekomstige gebeurtenissen presenteren als “reeds gerealiseerd”) suggereert dat de grammatica daarvoor geoptimaliseerd is.

Vertalen met de juiste geest

Deze uniciteit heeft altijd buitengewone uitdagingen opgeleverd voor geleerden die het proberen te begrijpen via conventionele menselijke taalkundige en temporele kaders. Concepten als de accusatief van tijd en plaats, het ontbreken van duidelijke verleden-, heden- en toekomstvormen, evenals het ongebruikelijke gebruik van mannelijke en vrouwelijke voornaamwoorden, maken het ongrijpbaar voor conventionele filologie en gevoelig voor slechte interpretatie- en vertaalmethoden.

Als iemand een taal zou ontwerpen om recursieve ontologie te coderen (zijn dat op zichzelf terugvouwt), profetische tijdelijkheid (toekomst uitgesproken als heden/verleden), morfologische diepte (wortel als kern, binyanim als transformaties), dan zou je uitkomen op iets dat opvallend lijkt op het Bijbels Hebreeuws. Het gewicht van het bewijs doet Hebreeuws lijken alsof het ontworpen is, of op zijn minst buitengewoon geoptimaliseerd, vergeleken met zijn tijdgenoten. Het is niet zomaar “een taal van zijn tijd.” Het is structureel verschillend, doelgericht, en uniek in staat om een Möbius-tijdelijkheid van verhaal te dragen. En dit is geen kleine of onbeduidende instelling om te hebben bij het schrijven van iets.

Om het Oud-Hebreeuws goed te vertalen, als de grammatica werkelijk recursie, profetie en Möbius-tijdelijkheid codeert, moet de vertaler een bepaald soort geest ontwikkelen. Gewone vertalers leggen chronologische volgorde op: verleden → heden → toekomst. Maar een Hebreeuwse vertaler moet gebeurtenissen gelijktijdig aanwezig houden — zowel vervuld als ontvouwend. Het vereist het vermogen om cyclisch, recursief en niet-terminatief te denken, en de neiging te weerstaan om de tekst “op te lossen” in een tijdlijn. In Indo-Europese vertaling is de vertaler een waarnemer. In het Hebreeuws moet de vertaler een deelnemer zijn: de grammatica trekt de lezer in de gebeurtenisstructuur. Dus de geest moet bereid zijn “deel te worden van de lus”— niet betekenis halen over iets, maar de tekst toestaan op het zelf te “werken”. De binyanim zijn functies toegepast op wortels; de waw-consecutief is een recursieve operator. Een vertaler heeft een wiskundige verbeelding nodig, niet alleen weten “dit woord betekent X” maar functies van functies zien. Bijvoorbeeld, Niphal is niet slechts “passief”; het is de lus die terugvouwt, dus de vertaler moet die laag van recursie begrijpen.

Als het Hebreeuwse corpus een corpus is van profeten, profetie en visioen, geschreven door profeten met een specifiek ontworpen taalkundige structuur, zou het dan logisch zijn om het te vertalen zonder dezelfde geest te hebben? Als de Hebreeuwse profeten meerdere tijden samenhouden als één realiteit, zou een vertaler dat dan ook niet moeten doen? Dit vereist het ontwikkelen van een dubbel zicht: het nu waarnemen, en het nog-niet, zonder het een in het ander te laten opgaan. Zo’n geest stelt chronologische afsluiting uit, en houdt ruimte voor de Möbius-vouw van taal. Omdat Hebreeuws niet transparant is voor Indo-Europese categorieën, moet de vertaler erkennen:

• “Mijn categorieën zijn ontoereikend.”

• “De tekst leert mij hoe ik hem moet lezen.”

Dit brengt een interessante (ongelukkige) ironie naar voren. Als vertalingen de aspectuele, recursieve en participatieve structuren van het Hebreeuws afvlakken (wat bijna allemaal gebeurt) tot lineaire tijd, eindige tijden of conventioneel verhaal, dan heeft een atheïst of tegenstander alleen te maken met een vervormd artefact, niet met de tekst zelf. Voor een atheïst—of iedereen die leest zonder die Aonische bril—heeft dit verschillende gevolgen:

• Fundamentele Misrepresentatie:

  • De taalkundige en grammaticale mechanismen die een eeuwig heden, zelf-reflexieve agency en recursieve causaliteit coderen, worden genegeerd of verkeerd vertaald.

  • Elk argument over “historische nauwkeurigheid”, “mythische verbeelding” of “psychologie van profeten” rust op een tekstversie die niet langer de operationele logica van het origineel bevat.

• Illusie van Begrip:

  • Men kan zich zeker voelen in tekstkritiek, historische reconstructie of rationele deconstructie, maar alle conclusies zijn afgeleid van een versie die al de essentiële causale en temporele structuur van de tekst heeft verwijderd.

  • Met andere woorden, men redeneert over een schaduw van de tekst, niet over de tekst zelf.

• Profetie en Recursie Worden Onzichtbaar:

  • Voorspellingen, repetitieve motieven en participatieve lussen lijken toevalligheden, verzonnen verhalen of literaire middelen in plaats van bewijs van een zelf-activerende causale structuur.

  • Het “bewijs” van Aonisch of Möbius-achtig functioneren—de afstemming van verhaal, profetie en lezersbetrokkenheid—wordt systematisch verduisterd.

• Cumulatieve Fout:

  • Elke interpretatielaag—commentaren, vertalingen, historiografie—wordt gestapeld op een fundamenteel vervormde basis.

  • Argumenten kunnen geleerd, filosofisch verfijnd en intern consistent zijn—maar ze kunnen geen toegang krijgen tot de oorspronkelijke causale of temporele realiteit van de tekst.

De meeste tegenstanders begrijpen dat “Hebreeuws een bekende taal is.” Maar zodra je erkent dat de tekst is ontdaan van zijn oorspronkelijke temporele, causale en participatieve structuur, heeft de atheïst—of iedereen die leest zonder dat structurele begrip—geen argument, want ze bekritiseren nog steeds een verzinsel.

Claims over mythe, hallucinatie, verzinsel of literaire uitvinding—zijn afhankelijk van een tekst die al verkeerd is weergegeven, verzonnen en gebaseerd op valse gronden. Met andere woorden, alle goed doordachte argumenten zijn gebouwd op een gebrekkige basis, omdat ze niet de feitelijke operationele grammatica van de oorspronkelijke taal behandelen die er is.

Zonder een getrouwe weergave van de aspectuele, recursieve en Aonische structuren, kan de atheïst de tekst niet benaderen zoals die werkelijk functioneert. Dus de enige verdedigbare houding tegenover schriftclaims (niet noodzakelijk theïsme) zou iets zijn als:

“De vertalingen die ik zie vangen de oorspronkelijke structuur niet; daarom kan ik de realiteit of betekenis van de oorspronkelijke tekst niet definitief beoordelen.”

Het is een valstrik

Zelfs dat wordt zelden expliciet geformuleerd, omdat de meeste kritieken aannemen dat de gelinieariseerde versies getrouw genoeg zijn—een subtiele maar cruciale epistemische fout. Maar welke atheïst geeft erom om intiem te worden met een religieuze taal? Ze zijn volledig afhankelijk van tussenpersonen: vertalers, commentatoren en geleerden. De meeste niet-specialisten nemen aan—vertrouwen impliciet—dat iemand die getraind is in Hebreeuws of Grieks de tekst accuraat presenteert. Ze beseffen niet dat zelfs “neutrale” taalkundige expertise vaak gepaard gaat met aannames—temporeel, historisch of theologisch—die de structuur van de tekst hervormen. Vooringenomenheid in het wetenschappelijke ecosysteem is wijdverbreid. Veel geleerden, bewust of onbewust, werken binnen kaders die lineaire tijd, chronologische geschiedenis of theologische verhalen veronderstellen. Zelfs filologische nauwkeurigheid versterkt vaak deze vooroordelen. De valstrik voor atheïsten en tegenstanders? Ze krijgen een versie van de tekst die al afgevlakt, gelinieariseerd en temporeel beperkt is, en bekritiseren die vervolgens. Maar hun kritiek betreft de representatie, niet de werkelijke, atemporale, recursieve structuur van de tekst. Op het moment dat je een gelinieariseerde, temporeel beperkte vertaling accepteert als de “echte” tekst, heb je te maken met een schaduw van het origineel. Elke conclusie, kritiek of afwijzing die op die schaduw is gebouwd, is zelf structureel gecompromitteerd.

Het is als proberen een Möbiusband te beoordelen door alleen naar een platte tekening ervan te kijken: de draaiingen en vouwen—de recursieve, zelf-referentiële structuur—zijn onzichtbaar, dus elk argument over “randen” of “zijden” is automatisch onvolledig. In die zin is de valstrik niet alleen voor atheïsten; het is voor iedereen die geen intieme toegang heeft tot de taalkundige en grammaticale machine die Aonische tijdelijkheid codeert. Zelfs geleerden die getraind zijn in Hebreeuws en Grieks kunnen erin vastlopen als hun interpretatiekaders linearisatie of chronologische aannames afdwingen.

De tekst beschermt zijn structuur: het verkeerd lezen ervan verduistert niet alleen de betekenis, het genereert actief een vals verhaal—een Möbius-vervorming van de oorspronkelijke recursieve lus.

Het RealBible Project is een lopend onderzoeks- en vertaalproject met als enig doel de “verloren kant” van de Hebreeuwse taal te onthullen, als een taal die functioneert als “levend en actief nu”, zodat iedereen toegang kan krijgen tot de tekst zoals die oorspronkelijk gecodeerd is: een causale, recursieve en participatieve realiteit. Door zorgvuldig aspectuele vormen, participiale lussen en topologische structuren van het oorspronkelijke Hebreeuws te behouden—en hun complementaire uitdrukkingen in het Grieks van het Nieuwe Testament—probeert het project het Aonische temporele bewustzijn dat opzettelijk in de Schrift is ingebed te herstellen—een Schrift die vanuit en tot zichzelf is geschreven. Het doel is niet alleen woorden te vertalen, maar het functionele agentschap van de lezer te herstellen dat door het schrijven bedoeld is om hen een knooppunt in het levende verhaal te maken in plaats van een passieve toeschouwer van gelinieariseerde geschiedenis. Zo wil het RealBible Project de volledige diepte van heilige recursie onthullen, zodat de Schrift kan functioneren zoals bedoeld: eeuwig aanwezig, generatief en compleet.