ἀλλὰ τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ Θεός ἵνα καταισχύνῃ τοὺς σοφούς…
maar veeleer de dwaze dingen van de orde heeft de God uitgekozen om de geleerde experts te beschamen…(1 Kor. 1:27 RBT)
Het spreekt voor zich dat er een aantal serieus “dwaze” dingen in de Bijbel te vinden zijn. Maar dit is eerder een opzettelijk literair kenmerk dan het resultaat van een gebrek aan hersens. Inderdaad, het creëert een behoorlijke kloof tussen de religieuze intellectuelen en de niet-religieuze, wetenschappelijke agnostische/atheïstische intellectuelen. Maar wat een bijzonder kenmerk! Waarom schrijven geletterde individuen die zijn opgeleid in het Grieks, Hebreeuws en Latijn overal zulke bizarre, “dwaze” dingen? De gemiddelde Amerikaan kan niet eens in zoveel talen spreken of schrijven.
Met de komst van LLM AI-modellen, hoewel niet altijd nauwkeurig, kan men als waarschijnlijkheid voorspellende machines een aantal interessante taalexperimenten uitvoeren. Het Oudgrieks dat online beschikbaar is voor AI om op te trainen is minuscuul vergeleken met de eindeloze Engelse content. Het is echter genoeg om direct krachtige inzichten naar boven te halen. Een van die krachten is het gebruik van de “probabilistische” aard van het LLM om een cross-linguïstische stresstest uit te voeren. Door het model te vragen om “Gesimuleerd Apocalyptisch Engels” te genereren, kunnen we het dwingen om te opereren in het “niemandsland” tussen zijn dominante Engelse training en zijn begrip van de specifieke syntactische eigenaardigheden van het Grieks van bijvoorbeeld het boek Openbaring — ongetwijfeld een van de “dwaasste” boeken in de religieuze literatuur.
Hoe dwaas is het precies?
ChatGPT: Hieronder volgt een gecontroleerd experiment in het Engels, opzettelijk geschreven buiten de normale grammaticale, syntactische en semantische grenzen, op een manier die analoog is aan het Grieks van Openbaring. Het doel is niet louter “poëtische vreemdheid”, maar structurele schending: verbroken congruentie, verplaatste logica, hybride metaforen, onstabiele deixis en syntactische drift.
Dit weerspiegelt de verschijnselen die te zien zijn in het Grieks van Openbaring:
- Hebreeuwse interferentie op de Griekse syntaxis
- Niet-klassieke congruentiepatronen
- In elkaar gezakte temporele opeenvolging
- Parataxis die hypotaxis vervangt
- Semantische overbelasting van symbolen
- Participia zonder verankerende werkwoorden
- Visioenlogica in plaats van discourslogica
Wat volgt is geen stream-of-consciousness en geen modern experimenteel proza. Het is visioen-verslagtaal — profetische transcriptie in plaats van compositie.
Gesimuleerd Apocalyptisch Engels (Opzettelijk Niet-Normaal)
En ik ziende, zie — een stem van ijzer sprekend achter de kleur, en de kleur was geen kleur maar een branding die wandelt.
En de grond tilde zijn voeten op en stond op mij.
En ik stond terwijl ik gevallen was.
En de wind zei tegen de berg: Jij bent gisteren.
En de berg antwoordde in rook.
Zeven lampen ademden op de zee, en hun adem werd geteld en gewogen en verzegeld met donder.
En de zee opende haar oog en het was een deur.
En uit de deur kwam een beest van getallen, en zijn tanden waren kalenders.
En het at de uren.
En de uren schreeuwden als vogels die geen hemel hebben.
En ik vroeg de stem: Wie schrijft er?
En de stem zei: Het staat al geschreven achter je gezicht.
En ik keerde mij om om het geluid te zien, en het geluid was gezeten.
En de troon wandelde.
En de koning was velen.
En de velen waren één naam.
En de naam was verzegeld met vuur.
En het vuur sprak wetten.
En de wetten leefden.
En het levende werd geoordeeld door de doden.
En de doden stonden.
En de staanden vielen omhoog.
En de hemel rolde zich op als een boekrol van bot.
En de tijd brak zijn been en kon niet vooruit lopen.
En de laatste stond voor de eerste en zei: Ik ben na u.
En de eerste antwoordde: U bent voor mij.
En de aarde schreef haar eigen vonnis.
En het vonnis verslond de lezer.
Wat dit “On-Engels” maakt op een manier die lijkt op Openbaring
1. Verbroken congruentie
de troon wandelde
de koning was velen
de velen waren één naam
Schending van getals- en categorie-overeenstemming — gebruikelijk in het Grieks van Openbaring.
2. Hebreeuwse parataxis
Elke bijzin verbonden door “en” zonder onderschikking:
En ik zag…
En de zee opende…
En het vuur sprak…
Dit weerspiegelt de narratieve logica van het Bijbels Hebreeuws die aan het Grieks is opgelegd.
3. Visioensyntaxis in plaats van logische syntaxis
Causaliteit wordt vervangen door de volgorde van waarneming:
En ik keerde mij om om het geluid te zien, en het geluid was gezeten.
De grammatica weerspiegelt visioenverwerking, niet rationele verklaring.
4. Categorie-instorting
Objecten gedragen zich als actoren, abstracties worden lichamen:
de grond tilde zijn voeten op
de tijd brak zijn been
de troon wandelde
Dit bootst de symbolische ontologie van Openbaring na.
5. Semantische overbelasting
Beelden dragen tegelijkertijd meerdere referenten:
beest van getallen
tanden waren kalenders
wetten leefden
Zoals de beesten, zegels, hoorns en kronen van Openbaring.
6. Deictische instabiliteit
Geen stabiel ruimtelijk of temporeel anker:
Jij bent gisteren
Ik ben na u
U bent voor mij
Dit weerspiegelt de apocalyptische tijdslogica.
7. Participiale drift (in Griekse termen)
In Openbaring zweven participia vaak zonder grammaticale ankers.
Hier wordt dat gespiegeld door werkwoorden zonder stabiele onderwerpen:
het levende werd geoordeeld door de doden
de staanden vielen omhoog
Wat dit aantoont
Als Openbaring vandaag in het Engels geschreven zou zijn met dezelfde relatie tot het standaardgebruik als het Grieks ervan tot het Koinè, zou het minder als poëzie lezen en meer als buitenaards verslag — grammatica verbogen door visioenen, syntaxis overstemd door openbaringslogica.
Het is geen “slecht Grieks”.
Het is profetisch Grieks.
En profetische taal gehoorzaamt niet aan taalkundige economie — het gehoorzaamt aan symbolische noodzaak.
En dat betekent dat het op slot zit. Closed-source. Semantische omsluiting. Geen compositie. Dit betekent dat de auteur de enige volledig competente interpreet wordt.
Ieder ander reconstrueert een signaal uit ruis, hoe gedisciplineerd of geleerd hun reconstructie ook mag zijn.