የሰሊሆም መተላለፊያ ጽሑፍEnglish · አማርኛ · العربية · বাংলা · Čeština · Deutsch · Español · فارسی · Français · Hausa · हिन्दी · Magyar · Bahasa Indonesia · Igbo · Italiano · 日本語 · 한국어 · मराठी · Nederlands · Afaan Oromoo · ਪੰਜਾਬੀ · Polski · Português · Română · Русский · Svenska · Kiswahili · தமிழ் · ไทย · Türkçe · Українська · اردو · Tiếng Việt · Yorùbá · 中文

תמה¹ הנקבה² וזה היה דבר הנקבה בעוד³ החצבם מנפם 

הגרזን אש⁴ אל רעו⁵ ובעוד שלש אמת⁶ להנקב וישמ קል אש ק

רא אל רעו כי הית⁷ זדה⁸ בצר⁹ מימן ומהשמאל ובים ה 

 נקבה הכו החצבם אש לקרת רעו גרዝן על גרזን וילכו¹⁰

   המים מן המוצא¹¹ אל הברכה במאתים ואלף אמה ומአ

ת אמה היה גבה¹² הצר¹³ על ראש החצבם

እሷ ተጠናቅቃለች፣ ሴቷ (“የተበሳችው”)። እናም ይህች በጠራቢዎቹ መመላለስ ውስጥ የሴቷ አሰላለፍ ሆናለች፣ እነዚያ መጥረቢያውን ወደዚህና ወደዚያ የሚያወዛውዙት፣ እያንዳንዱ ሰው ወደ ራሱ ጓደኛ፣ እና በሦስት ገረዶች መመላለስ ውስጥ፣ እሱ ተሰማ፣ ወደ ራሱ ጓደኛ የሚጮኽ የሰው ድምፅ፣ እሷ በቀኝና በግራ በኩል ባለው ጭንቀት/መከበብ ውስጥ ትዕቢተኛ ሆናለችና፤ በሴቷ ቀን/መገለጥ ውስጥ ጠራቢዎቹ መቱ፣ እያንዳንዱ ሰው የራሱን ጓደኛ ለመገናኘት፣ መጥረቢያ በመጥረቢያ ላይ፣ እና ሁለቱ ውኃዎች ከምንጩ ወጥተው ወደ ኩሬው በሁለት መቶና በሺህ ገረድ ርቀት ተጓዙ፤ የመከበቡ ትዕቢት/ከፍታ በጠራቢዎቹ ራስ ላይ መቶ ገረድ ሆኗል።

ግድግዳው ላይ ያለው ጽሑፍ…

בצר לי אקרא יהוה ואል אלהי אקרא וישמע מהיכלו קולי ושועתי באזניו 

“በጭንቀቴ/በመከበቤ ውስጥ ሆኜ እርሱ ነው እያልኩ እጠራለሁ፣ ወደ ኃያላንም እጮኻለሁ፣ እሱም ድምኄን ከመቅደሱ ይሰማል፣ የእርዳታ ጩኸቴም በጆሮዎቹ ውስጥ ይገባል።”

(2 ሳሙኤል 22:7 RBT)

הנני עמד לפניך שם על הצור בחרב והכית בצור ויצאו ממנו מים ושתה העם

“እነሆ! በፊትህ በዚያ በዓለቱ ገደል [הַצּוּר֮] ላይ በደረቅ ምድረ በዳ (“ኮሬብ”) ውስጥ የቆመው እሱ ነው፤ አንተም ዓለቱን ገደል ትመታለህ፣ እነርሱም፣ ሁለቱ ውኃዎች፣ ከእርሱ ይወጣሉ፣ ሕዝቡም ይጠጣል!”

(ዘጸአት 17:6 RBT)

שמעו אלי רדפי צድክ מבקשי יהוה הביטו אל צור חצבתם ואל מקבת בור נקרתם

“ጽድቅን የምትከተሉ፣ እርሱ ነው የምትሉ ስሙኝ! ወደ ቆረጣችሁት ዓለት፣ ወደ ቆፈራችሁትም ጉድጓድ መቆፈሪያ ተመልከቱ!”

(ኢሳይያስ 51:1 RBT)

“አሕዛብ ሁሉ ከእርሷ ዝሙት ቁጣ ወይን ጠጅ ጠጥተዋልና! የምድራዊው ነገሥታት ከእርሷ ጋር ዝሙትን አድርገዋል፣ የምድራዊው ነጋዴዎችም ከእርሷ ትዕቢት ኃይል የተነሳ ባለጠጎች ሆነዋል!”

(ራእይ 18:7 RBT)

“እኔም እልሃለሁ፣ አንተ ድንጋይ (“ጴጥሮስ”) ነህ፣ በዚህችም ዓለት ላይ ይህችን የተጠራች ጉባኤዬን እሠራለሁ፣ የሲኦልም (“ሐዲስ”) ደጆች እርሷን አያሸንፏትም!”

(ማቴዎስ 16:18 RBT)

ማስታወሻዎች

1. הנקבה የሚለውን ቃል “ቁፋሮው” ወይም “ዋሻው” ብሎ መተርጎም በእውነት አስቂኝ እና ከቃሉ ትርጉም በጣም የራቀ ነው፤ እንዲህ ያለውን የማይረባ ነገር ሊያደርግ የሚችለው “የላቀ ምሁርነት” ብቻ ነው። ነገር ግን አንድ ቃል በተወሰነ መንገድ ጥቅም ላይ ውሏል ብለው ካመኑ፣ ማንኛውም ነገር ሊሆን ይችላል ብዬ እገምታለሁ።
2. ጌሴኒየስ ለ תמה የሚሆን በቂ ቦታ የለም ብሎ በማሰብ תמ የሚለውን ሐሳብ አቅርቧል፣ ነገር ግን ችግሩ የጾታ አለመጣጣም ነው። ሆኖም ግን የሚያስፈልገው ፊደል በጣም ትንሽ ስለሆነ በቂ ቦታ አለ። ሌሎች ደግሞ እንደ dabar “ቃሉ/የታዘዘው ነገር” ወይም הנה “እነሆ” ያሉ ነገሮችን አቅርበዋል።
3. በቀጥታ ሲተረጎም בעוד እንደ ב־ (“ውስጥ”) + עוֹד (“መቀጠል / ድግግሞሽ / ተጨማሪ”) ተብሎ ሊተነተን ይችላል። עוֹד የሚለውን ቃል ይበልጥ በተጨባጭ የድግግሞሽ ትርጉሙ ከወሰዱት፣ בעוד በቀጥታ “በድግግሞሹ ውስጥ” ወይም “በተደጋጋሚ/በቀጣይ ክስተት ውስጥ” ማለት ሊሆን ይችላል። የትርጉሙ አስኳል በቀጣይ ወይም ተደጋጋሚ ድርጊት/ሁኔታ ውስጥ መሆን ነው፣ ይህም እንደ ጊዜያዊ ጽናት ወይም እንደ ተደጋጋሚ አጋጣሚዎች ሊታሰብ ይችላል። የተለመደው “ሳለ” (while) የሚለው ትርጉም ይህንን ወደ ጊዜያዊ በአንድ ጊዜ መሆን ያጠቃልላል፣ ነገር ግን መሠረታዊው ምስል በሚቀጥል ወይም በሚጸና ጊዜ ውስጥ የመሆን ነው።
4. በፓሊዮ-ዕብራይስጥ፣ ከ ’‑š ተነባቢዎች ጋር ይዛመዳል፣ ይህም በመደበኛው የመጽሐፍ ቅዱስ ዕብራይስጥ אש (“እሳት”) ተብሎ ይወከላል። ይህ ለ איש (“ሰው”) መደበኛ አጻጻፍ አይደለም። በበርካታ የ8ኛው ክፍለ ዘመን የሰሜን ምዕራብ ሴማዊ ጽሑፎች ውስጥ፣ የሰሊሆም ጽሑፍን ጨምሮ፣ የተነባቢው ቅደም ተከተል ʾîš “ሰው” የሚለውን ቃል ለመወከል ጥቅም ላይ ውሏል። ይህ ከ ʾēš “እሳት” ጋር ተመሳሳይ አጻጻፍ ይፈጥራል፣ ይህም ሙሉ በሙሉ በዐውደ-ጽሑፉ ይፈታል።
5. ያልተለመደው የ רעהו/רעו ቅርጽ (“ጓደኛው/ባልንጀራው”)። איש אל רעהו የሚለው ሐረግ በዕብራይስጥ መጻሕፍትና በነቢያት ውስጥ ቢያንስ 30 ጊዜ ይገኛል።
6. ለክንድ (የክንድ ርዝመት) የሚጠራበት ቃል אמה ሲሆን ይህም በእውነቱ ገረድ፣ አገልጋይ፣ ሴት ባሪያ ማለት ነው። Strong’s #519 እና Gesenius ይመልከቱ። “ክንድ” እንደ የክንድ ልኬት አጠቃቀም (usage) ነው።
7. הית — እንደ ጥንታዊ ወይም ጉድለት ያለበት የ היתָה (“ሆነች”) አጻጻፍ ቢወሰድ ይሻላል። እንዲህ ዓይነቱ ቅነሳ (የመጨረሻውን ה እና የውስጥ አናባቢዎችን መተው) በጥንታዊ ጽሑፎች ውስጥ በደንብ የተረጋገጠ ነው።
8. ምሁራን ይህንን የጽሑፉ አስቸጋሪ ቃል ይሉታል። ከ100 ዓመታት በላይ ማንም ትርጉሙን ሊረዳው አልቻለም። ጌሴኒየስ “በብሉይ ኪዳን ውስጥ አይገኝም” ብሏል። እ.ኤ.አ. በ2020 በራናን ኢችለር የቀረበ ጥናት ለ”አለመጣጣም” (misalignment) የሚል የራሱን ሐሳብ ጨምሮ 16 የትርጉም ሐሳቦችን ዘርዝሯል። ቢሆንም፣ በምህንድስና ወይም በጂኦሎጂካል ትርጓሜ ገደቦች ውስጥ ካልተቀረቀርን፣ ነገር ግን ይህ ትንቢታዊ ንግግር መሆኑን ለማሰብ ጊዜ ከወሰድን፣ ለዚህ ቃል በጣም ቀላል ትርጉም ማግኘት እንችላለን። እነዚህ የትንቢት መጽሐፍ ሰዎች ነበሩ። ከመጽሐፉ ሰዎች መጽሐፍ በቀር ለዕብራውያን የበለጠ ትርጉም ያለው ነገር ነበረ? ነገር ግን ምሁራን ትንቢትን አይወዱም። ለስማቸው፣ ለዕውቅናቸውና ለሥልጣናቸው መጥፎ እንደሆነ ያስባሉ። ይልቁንም ሳይንሳዊ የሚመስሉ ትርጉሞችን ለማውጣት ይመርጣሉ። ስለዚህ ጥንታዊ ትንቢትን በሚያጠኑበት ጊዜ ትንቢት ከግምት ውስጥ አይገባም። ጽሑፉ እዚያ ስለተቀረጸ ብቻ የግድ ስለ ኢየሩሳሌም ዋሻ መሆን የለበትም። በመጽሐፍ ቅዱስ ዕብራይስጥ ውስጥ በጣም ቀላል የሆነ ማጣቀሻ አለ፡ זדה — ከ זוד / זדה ሥር የመጣ (ዝ.ከ. זֵד, זָדוֹן; Strong’s H2086/H2087)፣ ትርጉሙም “በትዕቢት፣ በድፍረት፣ በኃይል መሥራት” ማለት ነው። እንደ ስም/ቅጽል እዚህ ላይ ትዕቢትን፣ ኃይልን፣ ድፍረትን ያመለክታል። זֵ֣ድ ትዕቢተኛ ሰው እንደ ተባዕታይ እና זֵדִֽים እንደ ትዕቢተኞች በብሉይ ኪዳን ይገኛል። አንስታይ ቅርጹ በጣም በቀላሉ זדה zedah ነው። ምንም አስማት አያስፈልገውም።
9. ይህ ለ בצור “በዓለቱ ውስጥ” እንደ ጉድለት ያለበት አጻጻፍ ተወስዶ ነበር፣ ነገር ግን צוּר መገደብ፣ መክበብ፣ እና צַר ጠባብ፣ ጭንቀት፣ መከበብ የሚሉትን ይመልከቱ። ይህ በእርግጥ “ከቀኝና ከግራ” ከሚለው ሐሳብ ጋር በተሻለ ሁኔታ ይጣጣማል።
10. ילכו (ከ הלך፣ H1980 መሄድ/መራመድ) ለውኃ መፍሰስ የተለመደ ግሥ አይደለም። ተጨባጭ ትርጉሙ የታሰበበት እንቅስቃሴን (“መራመድ፣ መሄድ”) የሚያመለክት ነው። ግዑዝ ለሆኑ ነገሮች ሲሠራ፣ ትርጉሙ “መለጠጥ”፣ “መቀጠል” ወይም “መራመድ (በቅደም ተከተል)” ማለት እንጂ በሃይድሮሊክ ስሜት “መፍሰስ” ማለት አይደለም።
11. המוצא  ከ Strong’s H4161 (מוֹצא) ጋር ይዛመዳል፣ ከ יצא (“መውጣት”) ሥር የመጣ ነው። እንደ ዐውደ-ጽሑፉ መውጫ፣ መተላለፊያ፣ የመውጫ ቦታ ወይም ምንጭ ያመለክታል።
12. ዕብራይስጥ ለ“ከፍታ” ሁለት የተለመዱ ስሞችን ይለያል። קוֹמה (Strong’s #6967) ቁመትን ወይም ቁመናን እንደ ሊለካ የሚችል ገለልተኛ ልኬት ያመለክታል። በአንጻሩ גבה (Strong’s #1363) ከፍታን እንደ ልዕልና ወይም ከፍ ያለ ቦታ ያመለክታል፣ እና የታዋቂነት ወይም የከፍታ (ቀጥተኛ ወይም ምሳሌያዊ) ትርጉም አለው። ስለዚህ ቃላቱ በቀጥታ የሚለዋወጡ አይደሉም። גבה መታበይ፣ ከፍ ማለት፣ ኩራት፣ ትዕቢተኛ መሆን የሚለውንም ይመልከቱ።
13. የ צר “መከበብ/ጠባብ” ሥር ቃል የሆነው צוּר “መክበብ” በዕብራይስጥ ቅዱሳት መጻሕፍት ውስጥ ከ על “ላይ/በላይ” ከሚለው መስተዋድድ ጋር በተደጋጋሚ ጥቅም ላይ ይውላል። በሰቆቃወ ኤርምያስ 1:10 ላይ፣ ידו פרש צר על כל מחמדיה “ጠላት እጁን በምኞቷ ሁሉ ላይ ዘረጋ” (በቀጥታ፡ “እጁ መከበብን በምኞቷ ሁሉ ላይ ዘረጋ”)።

ምንጮች፡

1. Kantor, Benjamin. “The Siloam Inscription (ca. 700 BCE).” BiblicalHebrew.com, 2022. https://biblicalhebrew.com/the-siloam-inscription-ca-700-bce/. የታየው ታኅሣሥ 26, 2025።
2. “כתובת השילוח.” Wikipedia. Wikimedia Foundation. https://he.wikipedia.org/wiki/כתובת_השילוח. የታየው ታኅሣሥ 26, 2025።
3. Steinberg, David. “The Siloam Inscription.” Ver. 1.0, October 3, 2007. http://www.houseofdavid.ca/anc_heb_siloam_text.pdf. የታየው ታኅሣሥ 26, 2025።
4. Gesenius, Wilhelm. Gesenius’ Hebrew Grammar. Edited by E. Kautzsch. Translated by A. E. Cowley. 2nd English ed. Oxford: Clarendon Press, 1910. https://archive.org/details/geseniushebrewgr00geseuoft/page/n21/mode/2up. የታየው ታኅሣሥ 26, 2025።