ዘዴ

ቋንቋው ውስጥ ያሉትን የምስጢራዊ ውስብስቦች ማስወገድ ወይም መሸፈን ሳይሆን ይህ ትርጉም አንባቢውን በምስጢራዊ፣ ሰማያዊ አስተሳሰብ ውስጥ በቀላሉ ያገባዋል፣ ይህም ከሰማይ ስለሆነ ሰማያዊ ብርሃን ማምጣት አለበት—ጆሮ ያለው ይስማ።

ዋናው ዓላማ “የሥጋ ገጽታ”ን—የምድር ቅድመ አስተሳሰቦች፣ አጀንዳዎች፣ ግምቶች፣ ትርጉሞች፣ “ሁላችንም ለሞት ተደናግጠናል” የሚል አመንዝራ ከትርጉም ሂደት ማስወገድ ነው፣ የኤቲሞሎጂ ወይም የመዝገበ ቃላት ትርጉሞችን በተቻለ መጠን እንደሚታወቁ ማስቀመጥ ነው። ይህ ለአንባቢዎች ጨለማ ጽሑፎችን ራሳቸው ለመረዳት እድል ይሰጣል። አንባቢው ይረዳ (ማቴ. 24:15)።

የመጽሐፍ ቅዱሳን ዕብራይስጥ በመሠረቱ ዘመናዊ የቋንቋ ሐሳቦችንና የደራሲነትን ይወቅሳል። ለምሳሌ፣ ደብዳቤ በተቃራኒ መልኩ መጻፍ ምን አላማ አለው?

נ ׆

“ዋናው የተቃራኒ ኑን በቁጥር 10:35–36 ጽሑፍ ዙሪያ ይገኛል።” የጽሑፍ አስተዳደር ምልክት ናቸው? የአስተካካይ ማስታወሻ? የተለየ የ“ጠፋ” መጽሐፍ እንደሆኑ ቅርጾች ናቸውን እና በዚህ መሠረት እንደ ታልሙድ በቶራ ሰባት መጽሐፍት አሉ የሚል ምልክት ናቸው? በውይይት ላይ ያለው በጣም የሚያስደንቅ ነው። Cf. (https://en.wikipedia.org/wiki/Inverted_nun)

ምናልባት የተቃራኒ ኑን ስለ ሰማያዊ ነገር ይናገራል? ጨለማ ምስጢር? በመሠረቱ ይህ ትርጉም ሰው በ“አካባቢ ማስተዋል” በመጠቀም ማስተካከል ላይ አይታመንም። እንደ ኢየሱስ በሕዝቡ ውስጥ ሲደብቅ ይህ ትርጉም የዘመናዊ ጸሐፊዎች ጽሑፍን ለራሳቸው አመንዝራ ማድረግ የሚያስችላቸውን ሙከራ በብልህነት ይቀላቀላል። በተቃራኒ መልኩ ጽሑፉን በውስጡ ያለውን ትርጉም በቀጥታ ማቅረብ ይፈልጋል፣ ታሪኮቹም ከተሰማው ይልቅ የበለጠ ጥልቅ መሆናቸውን ያሳያል። ባለፉት ሁለት ሺህ ዓመታት የተደረጉ ትርጉሞች በገጽታና በባህል በጣም ተበካከሉ። እነዚህን በትክክል የተተረጉሙ ቃላት በማንበብ አንባቢዎች ራሳቸውን በ“ሰማያዊ አካባቢ” በቅርብ ማቅረብ ይችላሉ፣ የተስፋ የሆነ ገጽታ የተሞላበት ትርጉም ማስወገድ ይችላሉ።

የግሪክ አዲስ ኪዳን እንዲሁ በዚህ ዓይነት ፍላጎቶች፣ አጀንዳዎች፣ ባህላዊ ትርጉሞች ተጋልጦበታል። አስፈላጊ ቃላት እንደ “የትውልድ ፊት”፣ “አዲስ ሴት”፣ “የላይ ተወለደ”፣ “ጥልቅ-እውቀት”፣ “ምስጢር”፣ “የትውልድ ጎማ”፣ “ζωή-ሕይወት”፣ “ψυχή”፣ “መጣል”፣ “መጮኽ”፣ “ወደ ታች መስማት” እንደዚህ አይተረጉሙም። በተቃራኒ መልኩ የሃይማኖታዊ ቃላት ይሰጣሉ፣ ለምሳሌ “ትንሣኤ” በመሆኑ “መቆም” ወይም “ጽድቅ” በመሆኑ “ፍትሕ”፣ “ኃጢአት” በመሆኑ “ተሳሳተ”። የRBT ትርጉም በተቻለ መጠን በመሠረታዊና ትክክለኛ ትርጉሞች ይቀጥላል፣ ምሳሌ ወይም የተሰፋ ትርጉሞችን አይጠቀምም፣ የቅዱሳን ግሪክ ትርጉሞችን ይጠቀማል፣ አካባቢያዊ፣ የተሰፋፋ፣ ትሮፒካል፣ አይደለም።

የሃይማኖት “አጠቃቀም”

የ“ሃይማኖታዊ አጠቃቀም” ቃል ትርጉሙን በእውነት ይቀየራልን? የሃይማኖት ቃላት በተማሪዎች አስተሳሰብ ውስጥ በጥልቅ ተቀመጡ፣ እንዲሁም የዓለማዊ መዝገበ ቃላት ለ“ልዩ የአዲስ ኪዳን አጠቃቀም” ንዑስ-ትርጉሞችን ያክላሉ። የአዲስ ኪዳን አጠቃቀም? ነገር ግን የአዲስ ኪዳኑን አዲስ ትርጉሞች የፈጠሩት ማን ነው? ደራሲዎቹ በተለመዱ ቃላት ላይ አዲስ አጠቃቀምና ትርጉም ያደረጉት ነበርን? እና እነዚህ አዲስ ትርጉሞች ምን እንደሆኑ ማን ይወስናል? የአዲስ ኪዳኑ ደራሲዎች ለሚፈጠሩት አዲስ ትርጉሞች የ“አዲስ ኪዳን መዝገበ ቃላት” አልተዉልንም። ወይስ በኋላ በተተረጎሙ በተቀዱ በተዘረፉ ሌላ ሥልጣን ነበርን?

የዚህ ውጤት አይታነስም ምክንያቱም ዋናው “የወንጌል መሠረት” በ“አዲስ የግሪክ ወንጌል” በጥልቅ ተቀብሏል። በተጨማሪም የሃይማኖት አጠቃቀም ብዙ “ተለዋዋጮች” (ማለትም ለውጦችና ማጥፎች) ተፈጥሯል፣ ትርጉም ሰጪዎች የሚፈልጉትን ሰነዶች ለመከተል ይችላሉ፣ በሚሆንበት ጊዜ ብቻ በሥልጣናቸው የተሰጡትን ምንጮች ይከተላሉ፣ ለምሳሌ በሮማ 2:16 ውስጥ።

በሮማ 2:16 በሥልጣን ያሉ ሰነዶች፣

ἐν ᾗ ἡμέρᾳ “በዚያች ቀን” — ᾗ እንደ የሴት ጾታ የተያያዘ ስም ነው፣ ከἡμέρᾳ “ቀን” ጋር ይስማማል።

ይህ እንደ ትክክለኛ ቀን ትርጉም ማድረግ አይቻልም፣ “በቀኑ ላይ” (ትክክለኛ የተለየ ቃል የለም) በኋላ ቅጂዎች የሴት ጾታ የተያያዘውን ᾗ አስወግደዋል እና ὅτε “መቼ” በማስገባት የተወሰኑ ንባቡን አስገድደዋል፦

ἐν ἡμέρᾳ ὅτε “በአንድ ቀን መቼ” — ὅτε እንደ ጊዜ ማስገባት የሚያስችል ቃል።

የሴት ጾታ የተያያዘው ᾗ አንባቢውን ወደ ቀደመው ቃል ይመልሳል፣ ለምሳሌ ልብ፣ በአንድነት የሚመሰክር…

በዚህ አንቀጽ ላይ በሥልጣን ያሉ ጽሑፎችን የሚከተል ትርጉም አልተገኘም።

ሁሉም ትርጉሞች ለውጡን ይከተላሉ — ማለትም ዘመናዊ ትርጉሞች በተለያዩ አካባቢያዊ አንቀጾች ይተረጉማሉ፣ ለምሳሌ “በቀኑ መቼ እግዚአብሔር ይፍረዳል…” ብለው፣ በአስፈላጊ ጽሑፍ ἐν ᾗ ἡμέρᾳ የተቀመጠ አንቀጽ ቢኖርም።

ተመራቂው “የትርጉም ማስቀመጫ” ወይም “የተደረገው የቃል ትክክለኛነት መቆጣጠሪያ መቀየር” ይላል። ነገር ግን ይህ የ“ቃል ትክክለኛነት” እና “ተስማሚ ንፅፅር” ጉዳይ አይደለም። የደራሲውን የተያያዘ መዋቅር የሚያጠፋ የቃል ተካትቶ ትርጉም ነው። በ“ሥልጣናቸው” የሚጠሩ የትርጉም ኮሚቴዎች በተመሳሳይ ጊዜ ወደ ባህላዊ ትርጉሞች፣ የእምነት ገጽታ፣ የአንባቢ ተለመድነት በላይ ይዞ ይመራሉ። በዚህ መልኩ ተለዋዋጮች ለተማሪዎች እንደ የሚፈልጉት ይሆናሉ። በተለዋዋጮች ጽሑፎች ሲሄዱ የሚፈልጉትን ይምረጣሉ። ይህ የአስፈላጊ ጽሑፍ እውነተኛ “የመጨረሻ ሥልጣን” መሆኑን ያበላሻል፣ የባህላዊ ትርጉም ልምዶች የ“ሁለት አፍ” ባህሪ እንዳላቸው ያሳያል። የሥልጣን ጽሑፎች ሥልጣናቸው አለባቸውን? እና እንዲሁ ከእነሱ ለምን ብዙ ልዩነቶች አሉ?

በእኛ በኩል RBT በተቻለ መጠን በሥልጣን ጽሑፎች ይቆያል። ግልጽ ለውጦች፣ ማጥፎች፣ መጨመሪያዎች እና እንዲሁ ከሥልጣኑ ጋር የሚጣራ ነገር ሲታይ በቀጥታ በሥልጣኑ ይቆያል።

የዕብራይስጥ ሰንተክስ አስፈላጊነት፡ እስማኤልና ይስሐቅ እንደ አንድ ዘር

ዕብራይስጥ ከጊዜና ቦታ በላይ፡ ማድረግ፣ መጀመሪያ፣ መጨረሻ፣ መጀመሪያ፣ መጨረሻ

ከፍተኛው ምስጢር በዕብራይስጥ ቋንቋ ውስጥ የጊዜና ቦታ አኩዛቲቭ እንዴት እንደሚታወቅ ነው። በዚህ ላይ ያለው የተማሪዎች ጥናት በጣም ያጣ ነው እና ውሳኔ የለውም። እንኳን ዛሬም አስትሮፊዚስቶች የቦታ-ጊዜን ማስተዋል ላይ ተጋጭተዋል፣ ከአንስታይን ጀምሮ የተቀረቡ ሐሳቦች አስደናቂ ናቸው።

ትርጉም ሰጪዎች በብዙ ጊዜ የሚያሳልፉት የዕብራይስጥ ግስ የወገኑ ወይም የሚመጡ ጊዜያት መጥፎ መኖሩ ነው። ዕብራይስጥ በ“ተጠናቀቀ”ና “ያልተጠናቀቀ” ቅርጸ ቃላት ብቻ ይጠቀማል። ትርጉም ሰጪዎች ይህን የቋንቋ ጉዳት ብለው ተቆጥሯል፣ የቀደመውን፣ የአሁኑን፣ የሚመጣውን ጊዜ ማስተላለፍ ይችላሉ ብለዋል። ትክክለኛውን ስሜት በአካባቢና በትምህርት በመጠቀም ይተረጉማል። ነገር ግን የቀደመው ደራሲ ጊዜን በቀደመው-አሁን-የሚመጣ መስመር ውስጥ አስተዋውቆ ነበርን ያልታወቀ ነው። ይህም የዕብራይስጥ አውድ እንደ ትርጉሙ ይሆናል፣ ከላይ የመጣ።

በRBT ትርጉም ውስጥ የ“ተጠናቀቀ/ያልተጠናቀቀ” ቅርጸ ቃላት ልዩነት በእንግሊዝኛ በተቻለ መጠን በግልጽ ይታያል። ይህ በተጠናቀቀ ወይም በሂደት ላይ ያለ እንቅስቃሴ መለያየት ይረዳል። በተለምዶ ዘመናዊ ጊዜያት በአካባቢ እና በተጨማሪ ቃላት ይሰጣሉ፣ እንጂ በግስ ቅርጸ ቃል አይደለም።

የዕብራይስጥ ቋንቋ ሰማያዊ ጊዜን እንደ አንድ አካል ትያያለች—“በፊት”ና “በኋላ” በአንድ ጊዜ። የተሻለ ምሳሌ ጊዜን ከፊትና ከኋላ እንደሚያከብት የውሃ ቀለበት ማስተዋል ነው። የዕብራይስጥ ጽሑፍ ይህን ምሳሌ በተደጋጋሚ ይጠቀማል። ይህ ከምዕራባዊ ቀጣይ የጊዜ ማስተዋል በጣም ይለያያል። የዕብራይስጥ አስተሳሰብ ከየእኛ በስተቀር ነበር። የፍጥረትን መጀመሪያ እንደ ወደፊትና እንደ ወደ ኋላ ያዩት፣ “አሁን”ና “ዛሬ” በትርጉም ትልቅ አስፈላጊነት አላቸው፣ በትክክል የተወሰኑ አይደሉም። ጊዜ በተጠናቀቀ ወይም በሂደት ላይ የሆነ ነው፣ ይህም በተለመዱ የጊዜ ማስተዋል ላይ ለመረዳት አስቸጋሪ ነው። ስለዚህ የዕብራይስጥ ጊዜና ቦታ አኩዛቲቭ ለተማሪዎችና ለትርጉም ሰጪዎች ሁልጊዜ ምስጢር ነበር።*

ይህ የጊዜ ውጭ፣ የዘላለም አስተሳሰብ የቀደመ ወይም የተሳሳተ ነው ብለን ቢቆጠር፣ ዛሬ የሚሰጡ ትርጉሞች ይህን ማሸፈን በሚፈልጉ ሁሉ የሚያሳልፉት የተስፋ የሆነ ነው፣ እያንዳንዱም “የተነፈሰው የእግዚአብሔር ቃል” ብለው ይናገራሉ።

እንዲሁም የዕብራይስጥ መጻሕፍት የጊዜ አካባቢ ሲሆኑ እኛ በዘመናዊ አካባቢ የተወሰኑ ጊዜያትን እንፈልጋለን። ይህም ቦታ ከአቅጣጫ ጋር ይዛመዳል፣ ሰሜን፣ ምዕራብ፣ ምሥራቅ፣ ደቡብ። እንኳን ሲኦል (በተለመዱ እንደ ገሃነም የተቀመጠው) እንደ ቦታ ወይም የሚያቋርጥ ነገር አይደለም፣ ነገር ግን እንደ የሚያቋርጥ አቅጣጫ ይታያል (ወደ Genesis 37:35 ማስታወሻ ይመልከቱ በRBT)።

የዕብራይስጥ መጻሕፍት ከቀኝ ወደ ግራ ለምን ተጻፉ ሊሆን ይችላል። የእኛ የፊት እንደምንሄድ የሚታየው በዕብራይስጥ አስተሳሰብ ወደ ኋላ መሄድ ይመስላል። በመጽሐፉ ውስጥ የተደጋጋሚ የስነ-ጽሑፍ “ጨዋታ” ወይም ምስጢራዊ አካል አለ፣ በተቃራኒ አስተሳሰብ፣ በተቃራኒዎች፣ በምስት፣ በድርብና በተያያዥ አካላት፣ በጥያቄና በቅድመ አካላት። ጥያቄው፣ ምናልባት የተሸፈነው እውነት፣ ምን አልተታወቀ? ብዙ ቃላት በምስጢራዊ ድርብ ወይም በጥያቄ ቅርጸ ቃል ይገኛሉ፣ አንዳንድ ጊዜ አንድም አይደሉም። እነዚህ ቃላት “ዓይኖች”፣ “ውሃዎች”፣ “ሰማያት”፣ “ወገኖች”፣ “ጡቶች”፣ “እግሮች”፣ “ድርብ”፣ “አፍንጫዎች”፣ “እግሮች”፣ “ክንፎች” እና ሌሎች ናቸው። እንኳን “ድንጋዮች”ና “ኢየሩሳሌም” በድርብ ቅርጸ ቃል ይታያሉ፣ ይህም የቋንቋውን “ድርብ” ባህሪ ይጨምራል።

ጊዜና ቦታ ይህን የዘላለም ምስጢር የሆነ ስነ-ጽሑፍ ይዞ ይታያል፣ በመካከለኛው 3:15 ቃላት ውስጥ፦ “ማን ነው የሆነው? እሱ ቀደመ። ማን ነው የሚሆነው? እሱ ቀደመ። እግዚአብሔርም የተከታተለውን ይፈልጋል።” (መካከለኛው 3:15 RBT)

እንደ ዚህ ያለ ንግግር ጊዜን እንደ መንኰራኵር በመረዳት ብቻ ትርጉሙ ይታያል። ይህም የዕብራይስጥ አስተሳሰብ እዚህ—ዛች—እና ወደ እዚህ ደግሞ የሚል ምስጢር ነው። ይህ በሶስት ክፍል የጊዜን የሚያሻሽል ምስጢር በዮሐንስ ላይ ይታያል፦ “እሱ እርሱ ኤልያስ ነው፣ የሚመጣው” (ማቴ. 11:14)። በውስጡ ኢየሱስ ዮሐንስ በጊዜ ሁለት (ወይም ሶስት) “ቦታዎች” ውስጥ እንደሚገኝ ይመስላል፣ የመካከለኛው ሰው በትክክል በጊዜ ውስጥ አይደለም፣ ነገር ግን በመካከል ዘላለም ነው። እንዲህ ከሆነ ራሱን “ትሪኒቲ” ያደርጋል፣ አንድ፣ ሁለት፣ ሶስት፣ መካከለኛው ሰው በመካከል።

ይህን የዕብራይስጥ የቦታ-ጊዜ ሐሳብ ለመረዳት የዙር ጊዜ ቀጠሮ ሐሳብ ማስተዋል ያስፈልጋል፣ ነገር ግን አስቸጋሪ ነው። ነገር ግን መጽሐፉ በተደጋጋሚ “ዘላለምን ይይዙ” ይላል። ተመራቂዎችና ትርጉም ሰጪዎች ይህን የዕብራይስጥ ሐሳብ ለመረዳት ተጋጭተዋል፣ ትርጉሞቹም ይህን የሰንተክስ ውስብስብነት ብዙ ጊዜ ይተዋል።

ጁሊያ ስሚዝና ሮበርት ዩንግ የተለየ ናቸው፣ በSmith Parker Translation እና Young’s Literal Translation (YLT) ይህን የተለየ ባህሪ ለማስቀመጥ ሞከሩ። ነገር ግን በታሪክ ውስጥ ብዙ የክርስቲያን ተመራቂዎች ከዕብራይስጥ መጽሐፍ ወደ ግሪክ አዲስ ኪዳን የሚሄዱበትን ምክንያት የዕብራይስጥ አስተሳሰብ አልተስፋፋም ብለው ተቆጥሯል። በዚህም የመጽሐፉን ምስጢራዊ የጽሑፍ ቅርጸ ቃል በ“የተዋሃዱ ታሪኮች” ላይ በመጠን ተቀይሯል።

ነገር ግን የዕብራይስጥ ደራሲዎች መጀመሪያውን እንደ መጨረሻው ያዩት ይመስላል። ከመካከለኛው ዘላለም አካባቢ የመጀመሪያው ደግሞ መጨረሻው ነው። ይህ በመካከለኛው 1:1-11፣ በሐጋር ቃላት፣ እና በያዕቆብ ቤተሰብ በዘነስ 33 የተደረገው ቅደም ተከተል ውስጥ ይታያል። መካከለኛው በትክክል ሊነበብ ይገባል፣ ደራሲውም በጽሑፉ ውስጥ ምስጢራዊ ንግግሮችን በብልህነት አስቀመጠ፦

ንፅፅር[አቤል #1892] ከንፅፅር፣ ሰበሳው አለ፣ ንፅፅር ከንፅፅር፣ ሁሉም ንፅፅር ነው።
ለአዳም በሰማይ በታች በሚያደርገው ሥራ ምን ትርፍ አለው?
ትውልድ ትሄዳለች፣ ትውልድ ትመጣለች፣ ምድርም ለዘላለም ቆሞ ትቆማለች።
ፀሐይ ተነስቷል፣ ፀሐይ ገብቷል። ወደ መቆሚያው ይታኰሳል [የሩጫ ውድድር፣ መዝ. 19:5፣ ዕብ. 12:1]፣ የተነሳው እሱ በዚያ ነው።
ወደ ቀኝ የሚሄድ እና ወደ ግራ የሚዞር የሚዞር፣ የሚዞር፣ የሚሄድ ነፋስ ነው፣ በዙሩ ላይ ነፋሱ ይመለሳል [ወደ ዮሐንስ 3:8]።
ሁሉም ወንዞች ወደ ባሕር ይሄዳሉ፣ ባሕሩም አይሞላም። ወደ መቆሚያው የሚሄዱት ወንዞች ይመለሳሉ።
ሁሉም ቃላት ደክሞ ነው። ሰው ማናገር አይችልም [ዝም ብሎ]። ዓይን ማየት አትጠግብም [ዐይነ ስውር]። ጆሮ ማዳመጥ አትጠግብም [ደፍ]።

ማን ነው የሆነው? የሚሆነው። ማን ነው የተደረገው? የሚደረግው። ሁሉም አዲስ አይደለም ፀሐይ በታች።
የሚል ቃል አለ? ‘እይ፣ ይህ አዲስ ነው’? እሱ ቀደመ ለዘላለም፣ የቀደመ ከፊታችን ወደ ፊታችን [1 ኮር. 13:12]። ለመጀመሪያዎቹ የትውልድ ማስታወሻ የለም፤ ለመጨረሻዎቹም የሚሆኑ የሚሆኑ ማስታወሻ የለም።

መካከለኛው 1:2-11 RBT

ይህ የዕብራይስጥ ትርጉም ለመረዳት አስቸጋሪ ነው። ነገር ግን መካከለኛው 1 በተለያዩ ተግባራዊ ግሶች የተሞላ ነው፣ ይህም የተወሰኑ ቅጽበት ቅጽበቶችን (እሱ/እሷ/እነሱ) ይይዛል፣ ነገር ግን የጊዜ ወይም ቦታ አኩዛቲቭ የለውም። በዕብራይስጥ ቋንቋ ተግባራዊ ቅርጸ ቃል “የጊዜ ውጭ” ተብሎ ይጠራል። ማለትም ጊዜ የሌለው ስሜት አለው።

ስለዚህ እያንዳንዱ ዙር እንደ “ማስታወሻ” ይቆጠራል፣ እንደ ቀን ይታያል። እኛ ይህን በእኛ ራሳችን ማስተዋል ደጃ ቪ ቡ ብለን እንጠራዋለን። በዕብራይስጥ መጽሐፍ ሁሉ በዚህ መልኩ ተደርጓል—ተጠናቀቀ እና ያልተጠናቀቀ ብቻ አለ። የሚሆነው፣ የሚሆን የተደረገው፣ የሚደረግ የቀደመው። ይህ የ“ዘላለም” አስተሳሰብ ነው፣ የዘላለም የተወለዱ።

ነፋሱ ዙሩን የሚያደርግ ነው፣ ቃላቱ በ“ታሪክ” ውስጥ ተመዝግበዋል፣ ከዚያም በትክክል ይፈጸማሉ፣ የተደረገው የሚደረግ ነው፣ የተጠናቀቀው የሚጠናቀቅ ነው። ከፊቱ ወደ ፊቱ። የዕብራይስጥ መጽሐፍት አስተሳሰብ ከዚያን በላይ በአሁን የተመሠረተ ነው፣ ሰንበት ቀን “ዛሬ” ተብሎ ይጠራል፣ “ዛሬ ድምፁን ብትሰሙ” (ዕብ. 3:7,15 4:7, መዝ. 95:7)። የ“ሰማይ” ሐሳብ ደግሞ ከዚያን እና አሁን አንድ ናቸው። ወይስ አንድ መሆን አለበት። እነሆ፣ አሁን የምስጋና ጊዜ ነው [መዝሙር ዝቅ ማድረግ]፤ እነሆ፣ አሁን የመዳን ቀን ነው።

እውነተኛውን ጽሑፍ በምስጢራዊነቱ በግልጽ መልኩ ማስቀመጥ ለአንባቢው የእውነተኛውን አስተሳሰብ ማወቅ ይሰጠዋል፣ ምናልባት የሚስማማው ቢኖርም ከእውነተኛው ጽሑፍ ጋር ይስማማል። ወይም አቴይስት እንደ የተሻሻለ አስተሳሰብ ቢያስቆጥር አሁን ከእውነተኛው ጽሑፍ ላይ አስተያየቱን ማቅረብ ይችላል፣ በአካባቢ ተካትቶ ትርጉሞች ላይ ሳይተካ።